آینده پژوهی مهارت های مورد نیاز فارغ التحصیلان رشته ریاضی برای ورود به مشاغل

هدف پژوهش حاضر آینده پژوهی مهارت های مورد نیاز فارغ التحصیلان رشته ریاضی برای ورود به مشاغل مبتنی بر تحلیل داده در افق چند سال آینده است. با توجه به گسترش سریع داده های بزرگ، هوش مصنوعی و علم داده، انتظار می رود بازار کار بیش از پیش به نیروی انسانی مجهز به ترکیبی از مهارت های ریاضی، آماری، محاسباتی و مهارت های نرم نیاز داشته باشد، در حالی که برنامه های درسی متعارف رشته ریاضی عمدتا بر جنبه های نظری و انتزاعی تاکید دارند و کمتر به الزامات واقعی مشاغل داده محور می پردازند. در این پژوهش، با بهره گیری از رویکرد توصیفی–پیمایشی و آینده پژوهانه، ابتدا از طریق تحلیل اسنادی و مرور نظام مند ادبیات، چارچوبی اولیه از خوشه های مهارتی مورد نیاز (مهارت های فنی، تحلیلی–شناختی و مهارت های نرم) استخراج می شود. سپس با استفاده از روش دلفی و نظرسنجی از دو گروه خبرگان دانشگاهی در حوزه های ریاضی، آمار و علم داده و نیز فارغ التحصیلان رشته ریاضی شاغل در مشاغل مرتبط با تحلیل داده، اهمیت نسبی هر یک از مهارت ها در سناریوهای مختلف آینده بازار کار برآورد و اولویت بندی می گردد. داده ها با بهره گیری از آمار توصیفی و تحلیل عاملی اکتشافی و در صورت امکان تاییدی تحلیل خواهد شد تا ساختار نهفته مهارت ها و روابط میان آن ها شناسایی شود. انتظار می رود نتایج نشان دهد که در کنار تسلط بر مبانی ریاضی و آمار، مهارت هایی نظیر برنامه نویسی داده محور، کار با پایگاه های داده، مدل سازی محاسباتی، تفکر انتقادی، حل مسئله پیچیده، ارتباط موثر با ذی نفعان غیرمتخصص و کار تیمی بین رشته ای، نقش تعیین کننده ای در اشتغال پذیری و پایداری شغلی فارغ التحصیلان رشته ریاضی در حوزه تحلیل داده دارند. بر اساس یافته ها، پیشنهادهایی برای بازنگری و غنی سازی برنامه های درسی رشته ریاضی، طراحی تجارب یادگیری داده محور و تقویت مهارت های نرم دانشجویان ارائه خواهد شد. نتایج این پژوهش می تواند به تصمیم گیران آموزشی، طراحان برنامه های درسی و مدیران گروه های آموزشی ریاضی در هم سوسازی آموزش دانشگاهی با نیازهای در حال تحول بازار کار داده محور یاری رساند.