نقش بازی و فعالیت های عملی در تقویت مهارت های شناختی و اجتماعی کودکان

پژوهش حاضر با هدف واکاوی نظام مند نقش بازی و فعالیت های عملی در تقویت مهارت های شناختی و اجتماعی کودکان به رشته تحریر درآمده است. دوران کودکی به عنوان حساسترین و بنیادی ترین دوره رشد انسان، زیربنای شکل گیری شخصیت، توانایی ها و شایستگی های فرد در تمامی مراحل بعدی زندگی محسوب می شود. در این میان، بازی به عنوان یکی از اساسی ترین، طبیعی ترین و در عین حال پرمعناترین فعالیت های دوران کودکی، نقشی بی بدیل و غیرقابل انکار در رشد و تکامل همه جانبه کودکان ایفا می کند. این مقاله مروری با بررسی گسترده مبانی نظری و پیشینه پژوهشی مرتبط، به تحلیل چیستی بازی، انواع آن (بازی های حسی-حرکتی، نمادین، سازنده، گروهی و قاعده مند) و مبانی نظری مرتبط با آن (نظریه های پیاژه، ویگوتسکی، برون فن برنر و نظریه های کلاسیک بازی) پرداخته و سازوکارهای تاثیرگذاری بازی و فعالیت های عملی را بر مهارت های شناختی (شامل حافظه، توجه، تمرکز، حل مسئله، تفکر خلاق، تفکر انتقادی، مهارت های زبانی و برنامه ریزی) و مهارت های اجتماعی (شامل همکاری، مشارکت، همدلی، نوبت گیری، حل تعارض، ارتباط موثر، درک دیدگاه دیگران و رعایت قوانین اجتماعی) مورد کنکاش قرار می دهد . یافته های حاصل از مرور منابع و شواهد تجربی نشان می دهد که کودکانی که در محیط های غنی از بازی و فرصت های یادگیری عملی قرار می گیرند، در مقایسه با کودکانی که فرصت های بازی محدودی دارند، از رشد شناختی و اجتماعی بهتری برخوردار بوده و توانایی بیشتری در پردازش اطلاعات، برنامه ریزی، تصمیم گیری، تعامل موثر با دیگران و سازگاری اجتماعی از خود نشان می دهند .

کلیدواژه ها:

بازی ، فعالیت های عملی ، مهارت های شناختی ، مهارت های اجتماعی ، رشد کودک ، یادگیری فعال