نقش آموزش سبک های فرزندپروری در توان بخشی کودکان کم توان ذهنی

آموزش سبک های فرزندپروری به ویژه سبک مقتدرانه، طی دهه ی اخیر به عنوان یکی از موثرترین مداخلات در توان بخشی روانی و اجتماعی کودکان کم توان ذهنی مورد توجه قرار گرفته است. هدف این مقاله، تبیین نقش آموزش والدین در بهبود سازگاری هیجانی، رفتاری و اجتماعی این گروه از کودکان است. روش پژوهش بر پایه ی مرور و تحلیل محتوای مطالعات بین المللی معتبر انجام شده که از میان آن ها بیست وهشت پژوهش منتشرشده در مجلات Q۱ در بازه ی زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ انتخاب و بررسی شده اند. نتایج تحلیل ها نشان می دهند که آموزش سبک های مقتدرانه در قالب برنامه هایی همچون «تریپل پی» و «سال های باورنکردنی»، موجب کاهش معنادار استرس والدین، افزایش رفتارهای سازگارانه، و رشد مهارت های خودنظم دهی در کودکان می شود. بر اساس یافته های «رامیش و همکاران» (۱۴۰۳)، شرکت والدین در ده جلسه آموزش ساختارمند، استرس خانوادگی را تا حدود ۲۹ درصد کاهش داده و رفتار اجتماعی کودکان را به میزان ۳۷ درصد ارتقا داده است. مرور پژوهش های «گلدینگای و همکاران» (۱۴۰۲) و «وبستر استرتن» (۱۳۹۵) نیز نشان داد که آموزش والد محور علاوه بر تقویت کارکرد خانواده، به بهبود مشارکت اجتماعی کودکان منجر می شود. همچنین شواهد «وان ایخزندورن» (۱۴۰۲) در مطالعات عصب روان شناختی حاکی از آن است که آموزش والدین، حساسیت مغزی و هیجانی آن ها نسبت به رفتار کودک را افزایش می دهد. نتیجه نهایی این مقاله آن است که آموزش سبک های فرزندپروری باید بخش جدایی ناپذیر از سیاست ها و برنامه های توان بخشی خانواده محور در نظام حمایتی کشور باشد تا کیفیت زندگی کودکان کم توان ذهنی و خانواده های آنان به شکلی پایدار ارتقا یابد.

کلیدواژه ها:

کم توانی ذهنی ، سبک مقتدرانه ، والدگری ، توان بخشی خانواده محور ، آموزش والدین