بازاندیشی در کارکردهای آموزش عمومی در مواجهه با فناوری های نوین

پژوهش حاضر با هدف بازاندیشی در کارکردهای آموزش عمومی در مواجهه با فناوری های نوین و به روش مروری نگاشته شده است. ورود فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی به عرصه تعلیم و تربیت، نه صرفا تغییر در ابزارهای آموزشی، که دگرگونی در بنیادهای معرفت شناختی، هستی شناختی و انسان شناختی نظام های آموزشی را طلب می کند. این مقاله با استناد به آرای اندیشمندانی همچون کوهن در باب تغییر پارادایم، مک لوهان در مورد اثرات رسانه ها و فوکو در پیوند قدرت و دانش، نشان می دهد که فناوری های نوین، مفاهیم بنیادینی چون «سواد»، «یادگیری»، «معلمی» و «دانش آموزی» را به چالش کشیده و آن ها را نیازمند بازتعریف اساسی کرده است. در این مسیر، کارکردهای چهارگانه ی آموزش عمومی شامل کارکردهای فرهنگی-اجتماعی، سیاسی-مدنی، اقتصادی-حرفه ای و فردی-رشدی، با تحولاتی عمیق و بعضا متناقض مواجه شده اند. از یک سو، فرصت هایی چون شخصی سازی یادگیری، توسعه عدالت آموزشی و پرورش مهارت های تفکر انتقادی و حل مسئله از طریق فناوری های نوین فراهم آمده است. از سوی دیگر، چالش های بنیادینی چون شکاف دیجیتالی، تهدید حریم خصوصی، بحران هویت، کالایی شدن دانش، کاهش تعاملات انسانی و ایجاد «ذهنیت الگوریتمی» در دانش آموزان، کارکردهای اصیل تربیتی را با مخاطره مواجه ساخته است. یافته های تحقیق حاکی از آن است که مواجهه صرفا ابزاری با فناوری، نه تنها به تحقق اهداف متعالی آموزش عمومی کمک نمی کند، بلکه می تواند به تشدید نابرابری ها و تضعیف نقش های انسانی در فرآیند تربیت منجر شود. در نهایت، مقاله بر ضرورت گذار از رویکرد فناوری محور به رویکردی تربیت محور تاکید می کند که در آن، فناوری در خدمت اهداف انسانی و در چارچوبی اخلاقی و بومی، زمینه ساز شکوفایی استعدادها و تعمیق حکمت ورزی در نسل آینده باشد.

کلیدواژه ها:

بازاندیشی ، آموزش عمومی ، کارکردهای تربیتی ، فناوری های نوین ، فلسفه تکنولوژی آموزشی