بررسی تاثیر تکالیف مهارت محور بر رشد هوش شناختی و هیجانی دانش آموزان

هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر تکالیف مهارت محور بر رشد هوش شناختی و هیجانی دانش آموزان در بستر یادگیری نوین است. طی دو دهه اخیر، نظام های آموزشی جهان به ویژه در مقاطع عمومی و متوسطه، از تمرکز صرف بر انتقال دانش نظری به سمت رویکردهای مبتنی بر شایستگی و پرورش مهارت های کلیدی قرن بیست ویکم حرکت کرده اند. در این میان، طراحی تکالیف یادگیری نه تنها به عنوان ابزاری برای تمرین درس، بلکه به عنوان سازوکاری برای تقویت تفکر انتقادی، خلاقیت، خودتنظیمی و سواد هیجانی مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش های پیشین (آلن، بونوا و ارتاک، ۲۰۱۹؛ ژانگ و همکاران، ۲۰۲۳؛ گارسیا-مارتینز و همکاران، ۲۰۲۴) نشان می دهد که تکالیف مهارت محور با فعال سازی مولفه های شناختی نظیر حافظه کاری، بازداری پاسخ و انعطاف پذیری ذهنی، و همچنین با ارتقای فرایندهای فراشناختی مانند خودبازبینی و نظارت بر عملکرد، می توانند رشد هوش شناختی را تسهیل کنند. افزون بر آن، ماهیت تعاملی و تجربه محور این تکالیف، به ویژه در قالب یادگیری پروژه محور و فعالیت های گروهی، بستر مناسبی برای رشد هوش هیجانی فراهم می آورد؛ چرا که دانش آموزان در فرآیند انجام این فعالیت ها یاد می گیرند هیجان های خود را تنظیم کنند، همدلی را تمرین نمایند و به شیوه ای موثر ارتباط برقرار کنند. چارچوب مفهومی پیشنهادی مقاله حاضر توضیح می دهد که چگونه تعامل میان کارکردهای اجرایی، فراشناخت و تنظیم هیجانی می تواند سازوکار اثرگذاری تکالیف مهارت محور بر رشد هم زمان ابعاد شناختی و هیجانی هوش باشد. نتایج مرور نظام مند منابع علمی و نظریه های یادگیری نشان می دهد که بازنگری در شیوه طراحی و ارزیابی تکالیف دانش آموزی می تواند به توسعه همه جانبه توانایی های ذهنی و عاطفی منجر شود و گامی موثر در جهت تحقق یادگیری عمیق و پایدار در مدرسه به شمار آید.

کلیدواژه ها:

تکالیف مهارت محور ، هوش شناختی ، هوش هیجانی ، خودتنظیمی ، یادگیری پروژه محور