تاثیر مهاجرت روستا به شهر بر تغییر الگوی سکونت و کالبد شهری

مهاجرت روستا به شهر یکی از بنیادی ترین روندهای تحول اجتماعی–فضایی در جوامع در حال توسعه و به ویژه کشورهای مانند ایران است که پیامدهای عمیقی بر ساختار و کالبد شهرها به جا می گذارد. این پژوهش با هدف تحلیل تاثیرات این پدیده بر الگوی سکونت و سیمای کالبدی شهرها، با رویکردی تحلیلی و انتقادی تدوین شده است. فرآیند مهاجرت، که اغلب تحت تاثیر نابرابری های فضایی، عدم توسعه یافتگی مناطق روستایی و جذابیت های کاذب شهری صورت می گیرد، منجر به فشار فزاینده بر زیرساخت ها، گسترش بی قاعده شهرها و ظهور اشکال جدیدی از سکونتگاه های ناسازگار با برنامه ریزی رسمی می شود. نتایج این تحلیل نشان می دهد که جریان مداوم مهاجران، الگوی سلسله مراتبی سکونت را به نفع تمرکز در قطب های شهری به هم می زند و در عین حال، کالبد شهری را با تنش هایی نظیر تراکم زایی، افقی گرایی ناهمگون و نشت شهری مواجه می سازد. ظهور اسکان غیررسمی و محلات زاغه نشین، به عنوان واکنشی به ناتوانی بازار رسمی مسکن در جذب نیازهای طبقات فرودست مهاجر، شاهدی بر شکست سیاست های مسکن و شهرسازی است. این مقاله با تکیه بر نظریه های شهرنشینی ناشی از توسعه نامتوازن و نقد سرمایه، ابعاد کالبدی، اجتماعی و زیست محیطی این تحولات را بررسی کرده و بر ضرورت بازنگری در رویکردهای برنامه ریزی مبتنی بر تمرکزگرایی شهری تاکید می ورزد.

کلیدواژه ها:

مهاجرت روستا به شهر ، الگوی سکونت ، کالبد شهری ، شهرنشینی ، اسکان غیررسمی ، نابرابری فضایی