بررسی رابطه بین جو مدرسه و سلامت روان معلمان ابتدایی

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین جو مدرسه و سلامت روان معلمان دوره ابتدایی انجام پذیرفته است. محیط مدرسه به عنوان یک سیستم اجتماعی پیچیده، نقش حیاتی در شکل گیری تجربیات روزانه کارکنان و دانش آموزان ایفا می کند؛ از این رو، درک ابعاد مختلف جو مدرسه و تاثیر آن بر وضعیت روانی معلمان اهمیت بسزایی دارد. این مطالعه با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با استفاده از روش پیمایشی انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه معلمان رسمی فعال در مقطع ابتدایی شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ بود. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران برای سطح اطمینان ۹۵ درصد و نسبت خطا ۵ درصد، برابر با ۳۸۴ نفر تعیین شد و نمونه گیری به روش خوشه ای چندمرحله ای انجام گرفت. ابزار اصلی گردآوری داده ها، پرسشنامه های استانداردشده جو مدرسه (شامل ابعاد روابط انسانی، رهبری آموزشی، حمایت سازمانی و مشارکت حرفه ای) و مقیاس سلامت روان (شامل ابعاد اضطراب، افسردگی، و سازگاری اجتماعی) بود. نتایج حاصل از تحلیل همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی چندگانه نشان داد که جو مدرسه به طور کلی، و به ویژه ابعاد حمایت سازمانی و روابط مثبت انسانی، با سلامت روان معلمان رابطه مثبت و معناداری دارند. به عبارت دیگر، مدارس با جو مثبت، انسجام اجتماعی قوی تر و حمایت مدیران بالاتر، محیطی را فراهم می کنند که در آن معلمان کمتر دچار فرسودگی شغلی شده و سطوح بالاتری از بهزیستی روان شناختی را تجربه می کنند. یافته ها بر اهمیت بازنگری در سیاست های مدیریتی و ارتقاء فرهنگ سازمانی تاکید می ورزد تا از طریق بهبود کیفیت جو مدرسه، سرمایه های انسانی آموزش و پرورش حفظ شوند. این نتایج با نظریه حمایت اجتماعی و مدل استرس شغلی همسو بوده و پیشنهاد می کند که مداخله بر روی عوامل محیطی (جو مدرسه) می تواند راهکاری موثر برای ارتقای سلامت روان کارکنان باشد.

کلیدواژه ها:

جو مدرسه ، سلامت روان ، معلمان ابتدایی ، حمایت سازمانی ، رضایت شغلی ، استرس شغلی