بررسی رابطه بین فرسودگی شغلی معلمان و کیفیت تدریس

فرسودگی شغلی یکی از مهم ترین چالش های روان شناختی و سازمانی در محیط های آموزشی است که می تواند به طور مستقیم و غیرمستقیم بر کیفیت تدریس و یادگیری دانش آموزان تاثیر بگذارد. معلمان به عنوان یکی از ارکان اصلی نظام آموزشی، روزانه با فشارهای روانی، انتظارات متناقض، حجم بالای کار، کمبود منابع و چالش های ارتباطی با دانش آموزان و والدین روبه رو هستند. این شرایط در درازمدت می تواند منجر به بروز علائمی همچون خستگی هیجانی، مسخ شخصیت و کاهش احساس موفقیت شغلی شود که مجموعه آن ها تحت عنوان فرسودگی شغلی شناخته می شود. از سوی دیگر، کیفیت تدریس یکی از شاخص های اصلی ارزیابی عملکرد معلمان است که می تواند بر پیشرفت تحصیلی، انگیزش و یادگیری پایدار دانش آموزان اثرگذار باشد. بررسی رابطه میان فرسودگی شغلی و کیفیت تدریس از این جهت اهمیت دارد که می تواند به سیاست گذاران و مدیران آموزشی در شناسایی عوامل کاهش دهنده کیفیت تدریس و ارائه راهکارهای پیشگیرانه و مداخله ای کمک کند. هدف اصلی این پژوهش بررسی رابطه بین مولفه های مختلف فرسودگی شغلی معلمان (خستگی هیجانی، مسخ شخصیت و کاهش عملکرد فردی) و ابعاد کیفیت تدریس آنان (برنامه ریزی آموزشی، مدیریت کلاس، مهارت های تدریس و تعامل موثر با دانش آموزان) است. پژوهش حاضر از نوع توصیفی-همبستگی و جامعه آماری آن شامل معلمان مقاطع مختلف تحصیلی در مدارس دولتی و غیردولتی است. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه فرسودگی شغلی مازلاچ و پرسشنامه کیفیت تدریس استفاده شد. داده های گردآوری شده با استفاده از روش های آماری همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه تحلیل شدند. نتایج نشان داد که بین فرسودگی شغلی معلمان و کیفیت تدریس رابطه منفی و معناداری وجود دارد؛ به گونه ای که هرچه میزان فرسودگی شغلی افزایش یابد، کیفیت تدریس معلمان در ابعاد مختلف کاهش می یابد. همچنین مشخص شد که مولفه خستگی هیجانی بیشترین سهم را در پیش بینی کاهش کیفیت تدریس دارد.

کلیدواژه ها:

فرسودگی شغلی ، معلمان ، کیفیت تدریس ، خستگی هیجانی ، مدیریت کلاس ، آموزش و پرورش