نقش دانشگاه فرهنگیان در بازتولید هویت معلمی در عصر دیجیتال: فرصت ها، چالش ها و آینده پژوهی

عصر دیجیتال با دگرگونی های بنیادین در سبک های یادگیری، دسترسی به اطلاعات و نقش های حرفه ای، نظام های تربیت معلم را با ضرورت بازتعریف هویت معلمی مواجه ساخته است. دانشگاه فرهنگیان به عنوان مهم ترین نهاد تامین کننده نیروی انسانی آموزش و پرورش ایران، نقشی راهبردی در بازتولید این هویت ایفا می کند. این مقاله با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با هدف کاوش نقش دانشگاه فرهنگیان در بازتولید هویت معلمی در عصر دیجیتال، به بررسی فرصت ها، چالش ها و آینده پژوهی این فرایند پرداخته است. یافته ها نشان می دهند که هویت معلمی در عصر دیجیتال مفهومی پویا، سیال و چندلایه است و دانشگاه فرهنگیان از دو ساحت برنامه درسی رسمی و پنهان در بازتولید آن نقش آفرینی می کند. فرصت های اصلی شامل توسعه یادگیری شبکه ای، شخصی سازی یادگیری، شبیه سازی موقعیت های واقعی، ابزارهای بازتاب وری و کاهش انزوای حرفه ای است. در مقابل، چالش هایی چون شکاف نسلی، ضعف زیرساخت ها، مقاومت نهادی، تهدید هویت توسط الگوریتم ها و فقدان نظام ارزشیابی متناسب، مسیر بازتولید هویت متوازن را دشوار ساخته اند. در آینده پژوهی انجام شده، چهار سناریو ترسیم گردید که سناریوی مطلوب «تلفیق خلاقانه و بازتولید متوازن» نام گرفت. در پایان، هفت راهبرد تحول آفرین و پیشنهادهای کاربردی در پنج حوزه برنامه درسی، اساتید، زیرساخت، ارزشیابی و فرهنگ سازمانی ارائه شده است. نتیجه نهایی آنکه دانشگاه فرهنگیان برای ایفای نقش موثر در عصر دیجیتال، نیازمند بازتولید هویتی است که هم ریشه در میراث ارزشمند تربیت معلمی دارد و هم متناسب با مقتضیات آینده دیجیتال است.

کلیدواژه ها:

دانشگاه فرهنگیان ، هویت معلمی ، عصر دیجیتال ، بازتولید فرهنگی ، برنامه درسی پنهان ، شکاف نسلی ، آینده پژوهی ، فرصت های دیجیتال ، چالش های ساختاری ، تربیت معلم