تاثیر تلفیق یادگیری فعال و فناوری آموزشی بر کیفیت یادگیری

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر تلفیق یادگیری فعال و فناوری آموزشی بر کیفیت یادگیری دانشجویان انجام شده است. در دهه های اخیر، تحول در نظام های آموزشی و گذر از رویکردهای معلم محور به رویکردهای یادگیرنده محور، توجه به راهبردهای فعال یادگیری را افزایش داده است. هم زمان، گسترش فناوری های دیجیتال، فرصت های نوینی برای غنی سازی محیط های یادگیری فراهم آورده است. با این حال، نحوه تلفیق موثر این دو مولفه و تاثیر آن بر کیفیت یادگیری، همچنان نیازمند بررسی تجربی است. این مطالعه با استفاده از روش شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل اجرا شد. جامعه آماری شامل تمامی دانشجویان کارشناسی رشته علوم تربیتی دانشگاه تهران در نیمسال اول سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود. نمونه پژوهش شامل ۶۰ دانشجو بود که با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (۳۰ نفر) و کنترل (۳۰ نفر) جایدهی شدند. گروه آزمایش به مدت یک نیمسال تحصیلی تحت آموزش با رویکرد تلفیق یادگیری فعال (شامل روش های حل مسئله، بحث گروهی، یادگیری مبتنی بر پروژه) و فناوری آموزشی (استفاده از سامانه مدیریت یادگیری، ابزارهای تعاملی همزمان و ناهمزمان و شبیه سازهای آموزشی) قرار گرفتند. گروه کنترل به روش سنتی و بدون استفاده از فناوری های یادشده آموزش دیدند. برای گردآوری داده ها از آزمون پیشرفت تحصیلی محقق ساخته با روایی تاییدشده توسط متخصصان و پایایی ۸۵/۰ بر اساس آلفای کرونباخ استفاده شد. داده ها با استفاده از آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و آمار استنباطی (تحلیل کوواریانس) با نرم افزار SPSS-۲۶ تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که بین میانگین نمرات گروه آزمایش و کنترل در پس آزمون تفاوت معناداری وجود دارد (۰۱/۰p<). اندازه اثر محاسبه شده نشان داد که تلفیق یادگیری فعال و فناوری آموزشی ۴۵ درصد از واریانس نمرات یادگیری را تبیین می کند. همچنین، تحلیل مولفه ها نشان داد که بالاترین تاثیر مربوط به مولفه درک مفهومی و پایین ترین تاثیر مربوط به مولفه یادسپاری بود. این یافته ها موید آن است که تلفیق هدفمند راهبردهای یادگیری فعال با فناوری های آموزشی می تواند به بهبود معنادار کیفیت یادگیری، به ویژه در سطوح بالای شناختی منجر شود. بر اساس یافته ها، پیشنهاد می شود که سیاست گذاران و برنامه ریزان آموزشی، زیرساخت های لازم برای تلفیق این دو رویکرد را فراهم آورده و دوره های توانمندسازی اساتید در زمینه طراحی آموزشی برای تلفیق موثر یادگیری فعال و فناوری برگزار کنند.

کلیدواژه ها:

یادگیری فعال ، فناوری آموزشی ، کیفیت یادگیری ، تلفیق فناوری ، آموزش عالی