نقش معلمان در تربیت شهروند دیجیتال

تحولات گسترده فناوری های دیجیتال، ابعاد جدیدی از زیست اجتماعی دانش آموزان را شکل داده و نظام های آموزشی را با مسئولیت های نوینی مواجه ساخته است. در این میان، تربیت شهروند دیجیتال به عنوان یکی از اهداف اساسی آموزش معاصر مطرح شده و نقش معلمان در تحقق این هدف از اهمیت ویژه ای برخوردار است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش معلمان در تربیت شهروند دیجیتال دانش آموزان انجام شد و تلاش کرد با نگاهی تحلیلی، ابعاد این نقش و چالش های مرتبط با آن را تبیین کند. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی تحلیلی است. جامعه آماری پژوهش را معلمان مدارس تشکیل دادند و داده ها از طریق پرسشنامه گردآوری شد. تحلیل داده ها نشان داد که معلمان از ظرفیت بالایی برای هدایت رفتارهای دیجیتال دانش آموزان برخوردارند، اما میزان ایفای این نقش به سطح آگاهی، نگرش و مهارت های حرفه ای آنان وابسته است. یافته ها بیانگر آن است که اگرچه معلمان نسبت به اهمیت استفاده ایمن و مسئولانه از فضای دیجیتال آگاه هستند، اما فقدان آموزش های رسمی، نبود چارچوب مشخص در برنامه های درسی و کمبود حمایت های نهادی، اثربخشی نقش آنان را محدود کرده است. در مجموع، نتایج پژوهش نشان می دهد که تربیت شهروند دیجیتال نیازمند رویکردی فراتر از آموزش مهارت های فنی بوده و مستلزم توانمندسازی معلمان، بازنگری در برنامه های درسی و تقویت بعد تربیتی نظام آموزشی است. توجه به این الزامات می تواند زمینه ساز پرورش نسلی آگاه، مسئول و اخلاق مدار در فضای دیجیتال شود.

کلیدواژه ها:

شهروندی دیجیتال ، نقش معلمان ، تربیت دانش آموزان ، سواد دیجیتال ، نظام آموزشی