نقش بازی در آموزش و پرورش فراگیر: ایجاد فرصت های یادگیری برای دانش آموزان با نیاز های ویژه

چکیده این پژوهش با هدف تبیین نقش بازی در آموزش و پرورش فراگیر و ایجاد فرصت های یادگیری معنادار برای دانش آموزان با نیازهای ویژه در محیط کلاس درس ابتدایی طراحی شده است. رویکرد آموزش فراگیر که بر پایه اصول عدالت آموزشی، مشارکت فعال همه دانش آموزان و حذف موانع یادگیری استوار است، نیازمند راهبردهای نوین آموزشی است که بتواند تنوع فردی را در کلاس درس چندوجهی پاسخگو باشد. بازی به عنوان یک زبان جهانی کودکان و ابزاری ذاتا انگیزشی، پتانسیل تبدیل شدن به پل ارتباطی بین دانش آموزان با سطوح مختلف توانمندی را داراست. پژوهش حاضر با استفاده از روش ترکیبی (کیفی-کمی) و جامعه آماری متشکل از معلمان آموزش ابتدایی، کارشناسان آموزش ویژه و دانش آموزان با نیازهای ویژه در شهر تهران، به بررسی چگونگی کاربست بازی های ساختاریافته و آزاد در محیط کلاس درس فراگیر می پردازد. یافته ها نشان می دهد که بازی نه تنها به عنوان ابزاری برای تسهیل یادگیری مفاهیم درسی عمل می کند، بلکه در ایجاد فضای اجتماعی امن، کاهش اضطراب یادگیری، تقویت مهارت های ارتباطی و شکل گیری هویت مثبت در دانش آموزان با نیازهای ویژه نقش تعیین کننده ای ایفا می نماید. همچنین مشخص شد که موفقیت کاربست بازی در کلاس فراگیر مستلزم طراحی بازی های انعطاف پذیر با سطوح چالش متنوع، آمادگی حرفه ای معلم در مدیریت کلاس چندسطحی و مشارکت فعال والدین در فرآیند یادگیری است. این مطالعه با ارائه چارچوبی عملیاتی برای ادغام بازی در برنامه درسی فراگیر، گامی در جهت تحقق عدالت آموزشی برای همه دانش آموزان برمی دارد.

کلیدواژه ها:

آموزش فراگیر ، بازی آموزشی ، نیازهای ویژه ، کلاس درس ابتدایی ، فرصت های یادگیری ، تنوع فردی ، مشارکت اجتماعی