تحلیل عوامل زمینه ساز فرسودگی شغلی معلمان در مدارس استثنایی

فرسودگی شغلی معلمان از مسائل مهم و رو به گسترش در نظام آموزشی است که در حوزه آموزش دانش آموزان با نیازهای ویژه، به دلیل مسئولیت های چندبعدی، فشارهای روانی و هیجانی، و محدودیت امکانات آموزشی، نمود بیشتری پیدا می کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی و تبیین عوامل اثرگذار بر فرسودگی شغلی معلمان آموزش ویژه انجام شده است. این مطالعه از نوع توصیفی–تحلیلی بوده و با روش کتابخانه ای و مرور نظام مند پژوهش های جدید فارسی و انگلیسی صورت گرفته است. یافته ها نشان داد که فرسودگی شغلی در میان معلمان آموزش ویژه، حاصل تعامل عوامل گوناگون است؛ از جمله عوامل فردی نظیر میزان خودکارآمدی، تاب آوری و شیوه های مقابله با فشار روانی، عوامل شغلی مانند حجم بالای وظایف، دشواری مدیریت رفتار و فشار عاطفی ناشی از تعامل مستمر با دانش آموزان، و عوامل سازمانی از جمله حمایت مدیریتی، فراهم بودن منابع آموزشی، و ادراک عدالت سازمانی. همچنین عوامل محیطی و اجتماعی مانند انتظارات خانواده ها، فرهنگ حاکم بر مدرسه و سیاست های آموزشی نیز در شکل گیری یا تشدید فرسودگی نقش دارند. در مجموع، نتایج پژوهش بیانگر آن است که اجرای برنامه های توانمندسازی، آموزش تخصصی، تقویت حمایت های مدرسه ای و کاهش فشارهای اداری می تواند زمینه کاهش فرسودگی شغلی معلمان و ارتقای کیفیت آموزشی دانش آموزان با نیازهای ویژه را فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

فرسودگی شغلی ، معلمان آموزش ویژه ، دانش آموزان با نیازهای ویژه ، فشار روانی ، حمایت سازمانی ، تاب آوری ، مدیریت کلاس ، کیفیت آموزش