نقش ساختارهای اجتماعی و خانوادگی در گرایش دانش آموزان پسر متوسطه به رفتارهای بزهکارانه

هدف: پژوهش حاضر با هدف واکاوی و تحلیل نقش ساختارهای اجتماعی و خانوادگی در گرایش دانش آموزان پسر متوسطه به رفتارهای بزهکارانه انجام شده است. این مطالعه به دنبال پاسخ به این پرسش است که چگونه عوامل درونی خانواده و متغیرهای محیطی اجتماعی در شکل گیری یا تضعیف تمایل به ناهنجاری و جرم در نوجوانان پسر موثر هستند. روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی-تحلیلی است. گردآوری اطلاعات به روش اسنادی و کتابخانه ای و با مرور نظام مند منابع علمی، مقالات معتبر، پایان نامه ها و کتب مرتبط با حوزه جامعه شناسی انحرافات، جرم شناسی و روان شناسی نوجوانی انجام شده است. یافته ها: بررسی منابع نشان می دهد که ساختار خانواده و محیط اجتماعی دو رکن اصلی در بروز یا پیشگیری از بزهکاری هستند. در بعد خانوادگی، عواملی نظیر سبک فرزندپروری نامناسب (سهل گیر یا مستبدانه)، فقدان نظارت عاطفی، اختلافات والدین، فقر مادی و اعتیاد در خانواده، همبستگی معناداری با گرایش دانش آموزان به رفتارهای پرخطر دارد. در بعد ساختارهای اجتماعی، تاثیر منفی همسالان بزهکار، شکاف بین مدرسه و خانواده، فشارهای اقتصادی و ضعف سرمایه اجتماعی در محله، دانش آموزان را به سمت زیرگروه های منحرف سوق می دهد. نتیجه گیری: بر اساس نتایج به دست آمده، می توان نتیجه گرفت که بزهکاری دانش آموزان پسر متوسطه پدیده ای چندعاملی است که ریشه در تعامل نامتوازن میان ساختار خانواده و محیط اجتماعی دارد. خانواده هایی که فاقد کارکرد صحیح اجتماعی سازی و نظارت هستند، نمی توانند دانش آموزان را در برابر فشارهای گروه همسالان و آسیب های محیطی مصون نگه دارند. بنابراین، برای پیشگیری از این پدیده، ضروری است که مداخلات آموزشی و مشاوره ای نه تنها بر روی دانش آموزان، بلکه با تمرکز بر توانمندسازی والدین و اصلاح الگوهای فرزندپروری و بهبود شرایط محیطی اجتماعی انجام پذیرد.

کلیدواژه ها:

بزهکاری ، دانش آموزان پسر متوسطه ، ساختار خانواده ، ساختار اجتماعی ، انحرافات اجتماعی ، سبک فرزندپروری