رابطه مهارت های خودتنظیمی و موفقیت تحصیلی در دانش آموزان دوره ابتدایی

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه میان مهارت های خودتنظیمی و موفقیت تحصیلی در دانش آموزان دوره ابتدایی به شیوه مروری نظام مند انجام شده است. دوران ابتدایی به عنوان حساسترین و تاثیرگذارترین مقطع تحصیلی، بستری برای شکل گیری عادات یادگیری و زیربنای موفقیت های آتی تحصیلی محسوب می شود. خودتنظیمی که به عنوان توانایی مدیریت افکار، هیجانات و رفتارها به منظور دستیابی به اهداف یادگیری تعریف می شود، شامل مولفه های شناختی، فراشناختی و انگیزشی متعددی است که در فرآیند یادگیری نقش تعیین کننده ای ایفا می کنند. در این مقاله مروری، با جستجو در پایگاه های اطلاعاتی معتبر داخلی و خارجی و بررسی منابع منتشرشده در بازه زمانی دو دهه اخیر، یافته های پژوهشی مرتبط با موضوع مورد تحلیل و ترکیب قرار گرفته است. نتایج مرور منابع نشان می دهد که میان مهارت های خودتنظیمی و موفقیت تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. دانش آموزانی که از مهارت های خودتنظیمی بالاتری برخوردارند، توانایی بیشتری در برنامه ریزی برای مطالعه، نظارت بر فرآیند یادگیری، ارزیابی پیشرفت خود و تنظیم هیجانات مرتبط با تکالیف درسی دارند. همچنین یافته ها حاکی از آن است که مولفه هایی مانند خودکارآمدی، هدف گزینی، راهبردهای شناختی و فراشناختی و مدیریت زمان، از مهمترین ابعاد خودتنظیمی مرتبط با موفقیت تحصیلی هستند. علاوه بر این، نقش معلمان و والدین در پرورش و تقویت این مهارت ها در دانش آموزان ابتدایی بسیار حائز اهمیت است و آموزش مستقیم و غیرمستقیم راهبردهای خودتنظیمی می تواند به بهبود عملکرد تحصیلی آنان منجر شود. بر اساس یافته های این پژوهش، توجه به مهارت های خودتنظیمی در برنامه های درسی و فعالیت های آموزشی دوره ابتدایی، طراحی مداخلات مناسب برای تقویت این مهارت ها و آموزش معلمان در زمینه شیوه های پرورش خودتنظیمی در دانش آموزان، از جمله اقداماتی است که می تواند به ارتقاء موفقیت تحصیلی در این مقطع حساس کمک نماید.

کلیدواژه ها:

خودتنظیمی ، موفقیت تحصیلی ، دانش آموزان ابتدایی ، راهبردهای یادگیری