نقش آموزش مبتنی بر تفکر انتقادی و محیط یادگیری سازنده بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پایه ششم ابتدایی شهرستان نطنز

پژوهش حاضر به بررسی نقش ترکیبی آموزش مبتنی بر تفکر انتقادی و محیط یادگیری سازنده بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پایه ششم ابتدایی شهرستان نطنز پرداخت و با تمرکز بر خلا پژوهشی مناطق روستایی، روابط همبستگی میان این متغیرهای مستقل و پیشرفت تحصیلی به عنوان متغیر وابسته را شناسایی کرد. این مطالعه کاربردی و توصیفی-همبستگی با جامعه آماری ۱۵۰ دبیر پایه ششم نطنز در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ و حجم نمونه ۹۲ نفر (نمونه گیری تصادفی طبقه ای بر اساس جدول مورگان) اجرا شد. ابزارهای گردآوری داده شامل پرسشنامه تفکر انتقادی کورکوران با ۳۵ آیتم و پایایی ۰.۸۹، پرسشنامه محیط یادگیری سازنده CLEI با ۳۰ آیتم و پایایی ۰.۸۵، و پرسشنامه پیشرفت تحصیلی رضایی با ۴۰ آیتم و پایایی ۰.۸۸ بودند که روایی صوری و محتوایی آن ها توسط پنل ۱۲ متخصص با ضریب ۰.۹۲ تایید گردید. داده ها با نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ و آزمون های همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه و بررسی پیش فرض ها (نرمال بودن کولموگروف-اسمیرنوف) تحلیل شدند. نتایج رگرسیون ترکیبی ضریب همبستگی چندگانه ۰.۷۹ و ضریب تعیین۰.۶۲ را نشان داد که به معنای توضیح ۶۲ درصدی واریانس پیشرفت تحصیلی توسط این دو متغیر است؛ ضریب بتای استانداردشده برای تفکر انتقادی ۴۲% و برای محیط سازنده۳۸ % حاکی از تاثیر مثبت و قوی هر دو رویکرد است. همبستگی های فرعی نیز ۵۸% تفکر انتقادی-پیشرفت ۵۲% محیط سازنده-پیشرفت معنادار بودند؛ ویژگی های جمعیت شناختی نمونه شامل میانگین سن ۳۷.۴ سال (انحراف معیار ۶.۸) و سابقه کاری ۱۲.۶ سال (انحراف معیار ۵.۹) تاثیری بر نتایج نداشت. در نتیجه، این رویکردها شصت و دو درصد تغییرات پیشرفت تحصیلی را توجیه می کنند و هر سه فرضیه با سطح اطمینان ۹۹ درصد تایید گردید؛ پیشنهادهای کاربردی شامل برگزاری کارگاه های ۴۰ ساعته آموزشی برای معلمان، بازطراحی ۳۰ درصدی برنامه درسی با پروژه های محلی نطنز، تجهیز ۲۰ مدرسه به آزمایشگاه و پایش ماهانه با آزمون های استاندارد ارائه شد، هرچند محدودیت هایی مانند روش همبستگی بدون مداخله مستقیم و حجم نمونه محلی وجود داشت.

کلیدواژه ها:

تفکر انتقادی ، محیط یادگیری سازنده ، پیشرفت تحصیلی