نقش هوش هیجانی معلمان در مدیریت کلاس و افزایش انگیزش تحصیلی دانش آموزان

مقاله مروری حاضر با هدف واکاوی بنیادهای نظری و شواهد تجربی پیرامون نقش هوش هیجانی معلمان در مدیریت کلاس و افزایش انگیزش تحصیلی دانش آموزان نگاشته شده است. در دهه های اخیر، هم زمان با تحول در نظریه های یادگیری و شناخت، توجه فزاینده ای به نقش هیجانات در فرآیندهای آموزشی معطوف شده است. هوش هیجانی، به عنوان توانایی تشخیص، درک و مدیریت هیجانات در خود و دیگران، به یکی از شایستگی های کلیدی برای معلمان در هزاره سوم تبدیل شده است. این مقاله با تکیه بر مبانی نظری هوش هیجانی و یافته های روانشناسی تربیتی، استدلال می کند که معلمان برخوردار از هوش هیجانی بالا، از طریق مکانیسم های متعددی از جمله ایجاد ارتباط موثر و همدلانه با دانش آموزان، مدیریت سازنده تعارضات کلاسی، ایجاد جو عاطفی مثبت و حمایت گر، الگوسازی رفتارهای هیجانی مناسب، و تنظیم هیجانات خود در موقعیت های تنش زا، می توانند نقش تعیین کننده ای در بهبود مدیریت کلاس و افزایش انگیزش تحصیلی دانش آموزان ایفا کنند. مرور نظام مند منابع و پژوهش های تجربی، از جمله مطالعات همبستگی و فراتحلیل های انجام شده در دو دهه اخیر، نشان می دهد که بین هوش هیجانی معلمان و مولفه های مدیریت کلاس، از جمله ایجاد نظم و ساختار، کاهش رفتارهای چالش برانگیز، و افزایش مشارکت دانش آموزان، رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین، یافته ها حاکی از آن است که هوش هیجانی معلمان با افزایش انگیزش درونی، خودکارآمدی تحصیلی، و نگرش مثبت دانش آموزان نسبت به مدرسه و یادگیری مرتبط است. یافته های این مرور بر لزوم توجه جدی به پرورش هوش هیجانی معلمان در برنامه های تربیت معلم و دوره های آموزش ضمن خدمت تاکید دارد و چارچوبی مفهومی برای طراحی مداخلات آموزشی هدفمند به منظور تقویت هم زمان هوش هیجانی معلمان، کیفیت مدیریت کلاس و انگیزش تحصیلی دانش آموزان ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

هوش هیجانی معلمان ، مدیریت کلاس ، انگیزش تحصیلی ، رابطه معلم-دانش آموز ، جو عاطفی کلاس ، خودآگاهی ، همدلی ، تنظیم هیجانی