تربیت شهروندی در چارچوب ارزش های فرهنگی

مقاله مروری حاضر با هدف واکاوی مبانی نظری، پیشینه تجربی و ابعاد گوناگون تربیت شهروندی در چارچوب ارزش های فرهنگی نگاشته شده است. تربیت شهروندی به عنوان یکی از مهم ترین کارکردهای نظام های آموزشی، همواره مورد توجه صاحب نظران و سیاست گذاران بوده است، اما چیستی، چگونگی و محتوای آن به شدت تحت تاثیر بستر فرهنگی هر جامعه قرار دارد. مقاله حاضر با بهره گیری از مرور نظام مند ادبیات پژوهش در حوزه های برنامه ریزی درسی، فلسفه تعلیم و تربیت، جامعه شناسی آموزش و مطالعات فرهنگی، تلاش می کند تا ضمن مفهوم شناسی دقیق این حوزه و ارائه چارچوب های نظری مرتبط، نسبت میان ارزش های فرهنگی و تربیت شهروندی را در سطوح گوناگون مورد بررسی قرار دهد. یافته های این مرور نشان می دهد که اگرچه در سطح بین المللی مفاهیمی مانند «شهروند جهانی»، «شهروند دموکراتیک» و «شهروند فعال» رواج یافته اند .اما این مفاهیم در هر زمینه فرهنگی، تفسیر و تجلی خاص خود را می یابند. مطالعات تطبیقی میان کشورهای مختلف نشان می دهد که در جوامع غربی، تاکید بیشتر بر فردگرایی، حقوق فردی و مشارکت سیاسی است، در حالی که در جوامع شرقی و از جمله ایران، ارزش هایی مانند جمع گرایی، مسئولیت پذیری اجتماعی، توجه به خانواده و ارزش های دینی-اخلاقی نقش برجسته تری در تعریف شهروند مطلوب ایفا می کنند .

کلیدواژه ها:

تربیت شهروندی ، ارزش های فرهنگی ، شهروندی فرهنگی ، برنامه درسی