بهبود کیفیت تدریس از طریق تحلیل داده آموزشی

با گسترش استفاده از فناوری های دیجیتال در نظام های آموزشی، حجم قابل توجهی از داده های آموزشی در فرآیند یاددهی–یادگیری تولید می شود که در صورت تحلیل هدفمند، می تواند نقش مهمی در ارتقاء کیفیت تدریس ایفا کند. با این حال، در بسیاری از محیط های آموزشی، این داده ها به صورت پراکنده و توصیفی باقی مانده و کمتر به تصمیم گیری های آموزشی و بهبود حرفه ای معلمان منجر می شوند. پژوهش حاضر با هدف طراحی یک چارچوب مفهومی و عملیاتی برای بهبود کیفیت تدریس از طریق تحلیل داده های آموزشی انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، کیفی با رویکرد ترکیبی (غالب کیفی) است. در فاز نخست، از طریق مرور نظام مند ادبیات و تحلیل محتوای کیفی منابع معتبر داخلی و خارجی، مولفه ها و ابعاد موثر تحلیل داده های آموزشی در بهبود تدریس شناسایی و کدگذاری شدند. در فاز دوم، به منظور پالایش و اعتباربخشی چارچوب استخراج شده، از نظر خبرگان حوزه آموزش و تحلیل داده های آموزشی با استفاده از روش دلفی بهره گرفته شد. تحلیل داده ها شامل کدگذاری باز، محوری و انتخابی و در مرحله دلفی، استفاده از شاخص های آمار توصیفی برای دستیابی به اجماع بود. یافته های پژوهش منجر به ارائه یک چرخه چهارمرحله ای شامل جمع آوری داده های آموزشی، تحلیل و استخراج بینش، ارائه بازخورد عملیاتی و اقدام همراه با بازاندیشی شد. نتایج نشان داد که تحلیل داده های آموزشی زمانی به بهبود کیفیت تدریس منجر می شود که از سطح توصیف فراتر رفته و به تحلیل های تشخیصی و توصیه ای تبدیل گردد و در بستر بازاندیشی حرفه ای معلم نهادینه شود. چارچوب پیشنهادی می تواند مبنایی برای توسعه حرفه ای داده محور معلمان و تصمیم گیری مبتنی بر شواهد در نظام های آموزشی فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

تحلیل داده های آموزشی ، کیفیت تدریس ، بازخورد داده محور ، توسعه حرفه ای معلمان ، یادگیری داده محور