ارزشیابی یادگیری مبتنی بر شایستگی در نظام های آموزشی نوین

تحول در پارادایم های آموزشی نوین و لزوم پاسخ گویی به نیازهای متغیر جوامع دانش بنیان، بازنگری در الگوهای ارزشیابی را از رویکردهای سنتی به سمت مدل های شایستگی محور به یک ضرورت اجتناب ناپذیر تبدیل کرده است. پژوهش حاضر با هدف ارزشیابی یادگیری مبتنی بر شایستگی در نظام های آموزشی نوین و واکاوی ابعاد و چالش های اجرای آن انجام شد. روش پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی است که با بهره گیری از تحلیل محتوای کیفی و روش تحلیل تماتیک (موضوعی) به بررسی متون و منابع دست اول پرداخته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که ارزشیابی شایستگی محور بر چهار محور بنیادین استوار است: نخست، گذار از سنجش هنجار مرجع به ملاک مرجع؛ دوم، بهره گیری از ابزارهای سنجش اصیل نظیر کارپوشه و پروژه های عملکردی؛ سوم، بازتعریف نقش معلم از انتقال دهنده دانش به تحلیل گر فرآیند یادگیری؛ و چهارم، اولویت بخشی به بازخوردهای کیفی و اصلاحی بر نمرات کمی. نتایج تحلیل نهایی حاکی از آن است که پیاده سازی موفق این الگو با چالش هایی همچون صلبیت ساختارهای اداری، مقاومت فرهنگی والدین و کمبود مهارت های تخصصی معلمان در طراحی سنجه های عملکردی روبروست. در نهایت، این مطالعه نتیجه می گیرد که عبور از بحران نمره گرایی و نیل به یادگیری پایدار، مستلزم اصلاح زیرساخت های آموزشی، بازنگری در نظام های پذیرش دانشجو و توانمندسازی مستمر معلمان در جهت تغییر پارادایم ذهنی از «آموزش» به «تسهیل گری شایستگی» است.

کلیدواژه ها:

ارزشیابی شایستگی محور ، نظام های آموزشی نوین ، سنجش اصیل ، تحلیل محتوای کیفی ، شایستگی های قرن بیست و یکم