ارائه الگوی مدیریتی برای پیشگیری و مداخله موثر در برابر قلدری سایبری (Cyberbullying)

پدیده قلدری سایبری (Cyberbullying) به عنوان یکی از پیچیده ترین و مخرب ترین چالش های محیط های دیجیتال، به ویژه در نهادهای آموزشی و سازمانی، اهمیت روزافزونی یافته است. این شکل از آزارگری، که با بهره گیری از فناوری های نوین ارتباطی و اطلاعاتی صورت می گیرد، مرزهای زمانی و مکانی قربانی را در هم شکسته و پیامدهای عمیق روان شناختی، اجتماعی و آموزشی به همراه دارد. پژوهش حاضر با هدف طراحی یک الگوی مدیریتی جامع و سیستمی برای پیشگیری و مداخله موثر در قلدری سایبری انجام شده است. این الگو بر مبنای رویکردی کیفی–تحلیلی و با تکیه بر مدل سازی مفهومی توسعه یافته است تا خلاء موجود در مواجهه های صرفا واکنشی و تقنینی را پر کند. مسئله اصلی پژوهش، فقدان یک چارچوب مدیریتی منسجم است که بتواند ابعاد چندوجهی قلدری سایبری را پوشش دهد؛ این ابعاد شامل عوامل زمینه ساز فردی، رفتاری، سازمانی و فناوری است. اهمیت این موضوع از آن جهت حیاتی است که قلدری سایبری مستقیما بر سلامت روانی دانش آموزان و کارکنان، کیفیت محیط یادگیری/کار، کاهش سرمایه اجتماعی و در نهایت، کاهش بهره وری سازمانی تاثیر منفی می گذارد. روش شناسی پژوهش بر تحلیل انتقادی ادبیات نظری و تجربی موجود در حوزه های مدیریت ریسک، روان شناسی اجتماعی و فناوری اطلاعات استوار است. الگوی پیشنهادی در هفت بعد بنیادین طراحی شده است که شامل سیاست گذاری و حاکمیت، آموزش و فرهنگ سازی پیشگیرانه، شناسایی و پایش مستمر، فرآیندهای مداخله حمایتی و انضباطی، و همچنین بازتوانی و یادگیری سازمانی می شود. این ابعاد در چهار سطح اجرایی (فردی، گروهی، سازمانی و کلان) پیاده سازی خواهند شد. نتایج مورد انتظار از اجرای این الگو، دستیابی به یک محیط دیجیتال امن تر، کاهش چشمگیر موارد قلدری سایبری، ارتقاء فرهنگ شهروندی دیجیتال و افزایش تاب آوری جامعه هدف در برابر آسیب های فضای مجازی است. نوآوری اصلی این پژوهش، ارائه یک مدل مدیریتی پیشگیرانه است که فراتر از مجازات و تنبیه صرف، بر ساختارسازی سازمانی برای تاب آوری و ایجاد یک اکوسیستم حمایتی متمرکز است. این الگو به صورت یک نقشه راه عملیاتی برای مدیران ارشد، سیاست گذاران آموزشی و رهبران سازمانی در جهت مدیریت فعالانه ریسک های سایبری رفتاری طراحی شده است.

کلیدواژه ها:

قلدری سایبری ، الگوی مدیریتی ، پیشگیری ، مداخله سازمانی ، حاکمیت سایبری ، سلامت سازمانی.