تحلیل محتوای کتاب مطالعات اجتماعی پایه هفتم با تاکید بر تربیت اقتصادی و شهروندی: مقایسه با دوره ابتدایی بر اساس سند تحول بنیادین

این پژوهش به تحلیل محتوای کتاب مطالعات اجتماعی پایه هفتم با تاکید بر ساحت های تربیت اقتصادی و شهروندی بر اساس سند تحول بنیادین آموزش و پرورش می پردازد و آن را با دوره ابتدایی مقایسه می کند. روش پژوهش، تحلیل محتوا با رویکرد توصیفی-تحلیلی است که بر پایه فرکانس، عمق پوشش و کیفیت عناصر تربیتی انجام شد؛ جامعه آماری شامل کتاب مطالعات اجتماعی پایه هفتم (سال تحصیلی ۱۴۰۴) و کتاب های دوره ابتدایی (پایه های چهارم تا ششم) بود. یافته ها نشان می دهد که در پایه هفتم، تربیت اقتصادی با تمرکز بر تولید، توزیع، مصرف و قناعت (فصول ۴ و ۶) پوشش مناسبی دارد (فرکانس ۲۵%)، اما تربیت شهروندی (حقوق، مسئولیت ها و قانون مداری در فصول ۱ و ۲) عمدتا به سطح دانشی محدود است و کمتر به مهارت های عملی می پردازد. در مقایسه، دوره ابتدایی (مانند پایه ششم با تمرکز بر دوستی، تصمیم گیری و کشاورزی) بیشتر بر تربیت شهروندی اولیه (مشارکت و مسئولیت پذیری) تاکید دارد (فرکانس ۳۰%)، اما تربیت اقتصادی ضعیف تر است و کمتر به مفاهیم حرفه ای می پردازد. نتایج حاکی از آن است که هرچند کتاب پایه هفتم با سند تحول هم خوانی نسبی دارد، اما نیاز به تقویت عناصر مهارتی و کاربردی در هر دو تربیت اقتصادی و شهروندی، به ویژه برای پیوند با ساحت های دیگر تربیتی، احساس می شود. پیشنهادها شامل بازنگری برنامه درسی برای افزایش فعالیت های عملی و تلفیقی است تا تربیت تمام جانبه دانش آموزان محقق شود.

کلیدواژه ها:

تحلیل محتوا ، مطالعات اجتماعی پایه هفتم ، تربیت اقتصادی ، تربیت شهروندی ، سند تحول بنیادین ، دوره ابتدایی