بررسی چالش های ارزشیابی توصیفی و ارائه یک الگوی پیشنهادی مبتنی بر رشد.

ارزشیابی توصیفی به عنوان رویکردی نوین در نظام آموزشی ایران، با هدف ارتقای یادگیری دانش آموزان و فراهم آوردن بازخوردهای سازنده، جایگزین ارزشیابی کمی مبتنی بر نمره شده است. با این حال، اجرای این رویکرد با چالش های نظری، اجرایی، فرهنگی و ساختاری متعددی روبرو بوده است که اثربخشی آن را تحت تاثیر قرار داده است. این پژوهش با رویکردی کیفی و تفسیری، در صدد است تا با بررسی عمیق چالش های موجود در ارزشیابی توصیفی، الگوی جامعی مبتنی بر رشد را طراحی و ارائه نماید. مبانی نظری این الگو بر رویکرد سازنده گرایی، نظریه رشد شناختی پیاژه، نظریه یادگیری اجتماعی بندورا و نظریه انگیزش درونی دسی و رایان استوار است. در این پژوهش، پس از مروری جامع بر تاریخچه و فلسفه ارزشیابی کیفی-توصیفی، چالش های پیش روی این رویکرد در نظام آموزشی ایران به تفصیل مورد تحلیل قرار گرفته و پژوهش های داخلی و خارجی مرتبط مورد نقد و بررسی انتقادی واقع شده اند. در نهایت، الگوی پیشنهادی ارزشیابی مبتنی بر رشد با تاکید بر فرایند یادگیری، اهداف آموزشی، شیوه های جمع آوری داده ها، نقش فعال معلم، دانش آموز و والدین، و ابزارهای متنوع ارزشیابی، ارائه می گردد. این الگو با هدف ایجاد یک نظام ارزشیابی پویا، مستمر و فراگیر که توانایی ها، پیشرفت ها و نیازهای واقعی دانش آموزان را منعکس سازد، طراحی شده است. مقایسه تطبیقی این الگو با ارزشیابی سنتی و توصیفی رایج، بیانگر برتری آن در ارتقای یادگیری عمیق، خودتنظیمی تحصیلی و انگیزش دانش آموزان است. پیامدهای تربیتی و آموزشی الگوی رشد محور، از جمله افزایش خودکارآمدی، بهبود روابط معلم-دانش آموز و مشارکت فعال خانواده در فرایند یادگیری، مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. در پایان، پیشنهادهای کاربردی برای سیاست گذاران و معلمان جهت اجرای اثربخش این الگو و همچنین پیشنهاداتی برای پژوهش های آتی ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

ارزشیابی توصیفی ، ارزشیابی مبتنی بر رشد ، چالش های ارزشیابی ، نظام آموزشی ایران ، الگوی ارزشیابی ، یادگیری عمیق ، بازخورد سازنده