بررسی اثربخشی برنامه های پرورشی بر هویت دینی دانش آموزان

این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی برنامه های پرورشی موجود در نظام آموزشی جمهوری اسلامی ایران بر مولفه های هویت دینی دانش آموزان مقاطع متوسطه اول و دوم انجام شده است. هویت دینی به عنوان یکی از ارکان اصلی هویت فردی و اجتماعی، نقشی حیاتی در شکل دهی جهان بینی، ارزش ها و رفتارهای دانش آموزان ایفا می کند. در این راستای، مقاله حاضر با رویکردی توصیفی تحلیلی، به بررسی رابطه بین میزان اجرای برنامه های پرورشی و سطوح مختلف هویت دینی در میان جامعه دانش آموزی پرداخته است. روش تحقیق مورد استفاده، پیمایشی بوده و حجم نمونه فرضی شامل ۱۵۰۰ دانش آموز از مناطق مختلف شهر تهران بوده است. ابزار اصلی گردآوری داده ها، پرسشنامه ای محقق ساخته شامل دو بخش سنجش میزان اجرای برنامه های پرورشی و مقیاس سنجش هویت دینی (با تاکید بر ابعاد اعتقادی، مناسکی و اخلاقی) بوده است. روایی ابزارها از طریق پنل خبرگان و پایایی آن ها با استفاده از آلفای کرونباخ تایید شده است. نتایج تحلیل های آماری نشان داد که اجرای جامع و هدفمند برنامه های پرورشی، به ویژه آن هایی که مبتنی بر مشارکت فعال دانش آموزان و روش های تربیتی فعال هستند، تاثیر معناداری بر تقویت ابعاد مختلف هویت دینی، خصوصا بعد اخلاقی و مناسکی، دارد. همچنین، تفاوت های معناداری بین مقاطع تحصیلی و تاثیر متفاوتی برای برنامه های مختلف (مانند فعالیت های عبادی در مقابل فعالیت های فرهنگی) مشاهده شد. این یافته ها بر اهمیت بازنگری در محتوا، روش و زمان بندی اجرای برنامه های پرورشی جهت دستیابی به اهداف بنیادین نظام تعلیم و تربیت در زمینه تثبیت هویت دینی نسل آینده تاکید می ورزد.