تاثیر دانش اجتماعی و عاطفی بر روابط دانش آموزان

این پژوهش با هدف تبیین و سنجش میزان تاثیر مستقیم و غیرمستقیم مولفه های دانش اجتماعی (Social Knowledge) و دانش عاطفی (Emotional Knowledge) بر کیفیت و پویایی روابط بین فردی دانش آموزان در دوره آموزش متوسطه انجام شده است. در عصر پیچیدگی های فزاینده اجتماعی و چالش های سلامت روان نوجوانان، توانایی درک، تفسیر و مدیریت موثر تعاملات اجتماعی و حالات عاطفی به عنوان یک مهارت حیاتی شناخته می شود که مستقیما بر سازگاری تحصیلی و اجتماعی آنان اثر می گذارد. رویکرد پژوهش حاضر کمی، توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر روش مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) است. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان سال های دوم و سوم متوسطه شهر تهران در سال تحصیلی جاری بوده و نمونه ای متشکل از ۴۰۰ نفر به روش خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده شامل مقیاس اندازه گیری دانش اجتماعی در محیط مدرسه، پرسشنامه خودکارآمدی عاطفی (برگرفته از مدل های گلمن)، و مقیاس ارزیابی کیفیت روابط بین فردی (شامل ابعاد اعتماد، صمیمیت و حل تعارض) بود. یافته ها نشان داد که دانش اجتماعی به طور مثبت و معناداری بر کیفیت روابط اثر می گذارد (بتا = ۰.۴۵، $p < ۰.۰۰۱$). همچنین، دانش عاطفی تاثیر قوی تری بر تنظیم هیجانات در موقعیت های تعارضی داشت که به طور غیرمستقیم منجر به بهبود چشمگیر در مولفه «حل تعارض» در روابط شد (ضریب مسیر غیرمستقیم = ۰.۳۲، $p < ۰.۰۰۱$). تحلیل مدل ساختاری، همبستگی مثبت و قوی بین دانش عاطفی و دانش اجتماعی را تایید کرد (همبستگی = ۰.۶۸). نتایج حاکی از آن است که آموزش همه جانبه این دو نوع دانش در برنامه درسی مدارس، نه تنها به عنوان یک مهارت شناختی، بلکه به مثابه یک سرمایه اجتماعی و عاطفی ضروری برای ارتقاء محیط یادگیری و کاهش آسیب های اجتماعی دانش آموزان اهمیت بنیادین دارد. پژوهش حاضر پیشنهاد می کند مداخلات آموزشی مبتنی بر شبیه سازی موقعیت های واقعی اجتماعی برای تعمیق کاربرد عملی این دانش ها طراحی شوند.

کلیدواژه ها:

دانش اجتماعی ، دانش عاطفی ، روابط بین فردی ، مدل سازی معادلات ساختاری ، آموزش متوسطه ، هوش هیجانی ، سازگاری اجتماعی