تاثیر ارزشیابی توصیفی و ترکیبی بر یادگیری عمیق دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه معنادار بین کیفیت روابط معلم–دانش آموز و میزان رفتارهای پرخاشگرانه دانش آموزان در مقاطع ابتدایی و متوسطه اول انجام گرفت. در محیط های آموزشی، روابط بین افراد نقشی اساسی در شکل گیری فرآیندهای یادگیری و سازگاری اجتماعی ایفا می کنند. در این میان، رابطه معلم–دانش آموز به عنوان یکی از مهم ترین تعاملات بین فردی در مدرسه، تاثیرات عمیقی بر سلامت روان و رفتار دانش آموزان دارد. رفتارهای پرخاشگرانه، که شامل اعمال فیزیکی، کلامی و اجتماعی با هدف آسیب رساندن به دیگران است، یکی از چالش های عمده نظام های آموزشی در سطح جهانی محسوب می شود و پیامدهای منفی گسترده ای بر محیط یادگیری و رشد تحصیلی و اجتماعی دانش آموزان دارد. این مطالعه با فرض اینکه کیفیت بالای روابط معلم–دانش آموز (شامل صمیمیت، حمایت عاطفی و درگیری مشترک) می تواند به عنوان یک عامل محافظتی عمل کرده و منجر به کاهش رفتارهای پرخاشگرانه شود، انجام شد. روش پژوهش حاضر، توصیفی-همبستگی از نوع پیمایشی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دوره ابتدایی و متوسطه اول یک منطقه آموزشی در تهران بود که نمونه ای شامل ۴۰۰ دانش آموز (با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای) به عنوان نمونه انتخاب شدند. داده ها با استفاده از ابزارهای استاندارد شده ای نظیر «مقیاس کیفیت رابطه معلم–دانش آموز» (Teacher–Student Relationship Scale) و «پرسشنامه سنجش رفتارهای پرخاشگرانه» (Aggression Questionnaire) جمع آوری گردید. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار آماری SPSS و آزمون های همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه صورت پذیرفت. نتایج پژوهش نشان داد که همبستگی منفی و معناداری بین کیفیت روابط معلم–دانش آموز و رفتارهای پرخاشگرانه وجود دارد ((r = -۰٫۶۲)، (p < ۰٫۰۰۱)). به عبارت دیگر، هرچه کیفیت رابطه بین معلم و دانش آموز مطلوب تر باشد، میزان بروز رفتارهای پرخاشگرانه در دانش آموزان کاهش می یابد. تحلیل رگرسیون نیز نشان داد که کیفیت رابطه، به ویژه مولفه های حمایت عاطفی و اعتماد متقابل، پیش بینی کننده معناداری برای کاهش پرخاشگری است. این یافته ها با نظریه های دلبستگی (بولبی، ۱۹۶۹) و نظریه یادگیری اجتماعی (بندورا، ۱۹۷۷) همسو هستند، زیرا روابط مثبت با بزرگسالان مسئول می تواند مدل سازی رفتارهای سازگارانه را تقویت کرده و امنیت عاطفی لازم برای تنظیم هیجانات و کاهش نیاز به ابراز پرخاشگرانه را فراهم آورد.نتیجه گیری کلی این است که روابط مثبت و حمایتی با معلمان، نقشی حیاتی در تعدیل و کاهش رفتارهای چالش برانگیز دانش آموزان ایفا می کند. از منظر کاربردی، این پژوهش بر لزوم سرمایه گذاری بر آموزش مهارت های ارتباطی و ایجاد محیط های کلاس درس مبتنی بر اعتماد و احترام متقابل تاکید دارد. پیشنهاد می شود برنامه های مداخله ای برای بهبود روابط معلم–دانش آموز به عنوان راهکاری موثر در مدیریت رفتار دانش آموزان در مدارس به کار گرفته شود

کلیدواژه ها:

رابطه معلم–دانش آموز ، پرخاشگری دانش آموزان ، دلبستگی ، محیط آموزشی ، حمایت عاطفی ، سازگاری اجتماعی.