حکمرانی چند سطحی درآموزش عالی :تعاملات ، چالش ها و چشم اندازهای نوین

حکمرانی چندسطحی به عنوان پارادایمی در سیاست گذاری آموزش عالی ظهور کرده است که اختیار تصمیم گیری را در میان بازیگران متعدد در سطوح فراملی، ملی، منطقه ای و نهادی توزیع می کند. این مقاله با استفاده از روش مروری-تحلیلی، به بررسی الگوها، فرآیندها و پیامدهای حکمرانی چندسطحی در آموزش عالی می پردازد. یافته ها نشان می دهد که حکمرانی چندسطحی در پاسخ به جهانی شدن، منطقه گرایی و تحولات فناورانه توسعه یافته است و اشکال مختلفی از حکمرانی نوع I (سلسله مراتبی و پایدار) تا نوع II (انعطاف پذیر و وظیفه محور) را در بر می گیرد. بازیگران کلیدی در این نظام شامل سازمان های بین المللی مانند یونسکو، OECD و اتحادیه اروپا در سطح فراملی، دولت های ملی و نهادهای سیاست گذار در سطح ملی، و دانشگاه ها و ذی نفعان محلی در سطح نهادی هستند. مطالعه تطبیقی مدل های حکمرانی چندسطحی در اروپا (از طریق فرآیند بولونیا)، آمریکا (با مدل غیرمتمرکز) و آسیا (با مدل های ترکیبی) نشان می دهد که تنوع قابل توجهی در تعامل سطوح مختلف وجود دارد. مهم ترین چالش های این نظام شامل معضل پاسخگویی، تضعیف استقلال دانشگاهی، ناهماهنگی سیاستی و افزایش بوروکراسی است. مقاله با ارائه راهکارهایی برای تقویت هماهنگی، شفافیت و تعادل میان سطوح مختلف، بر ضرورت ایجاد نظام های حکمرانی چندسطحی چابک، فراگیر و اثربخش در آموزش عالی تاکید می ورزد.

کلیدواژه ها:

حکمرانی چندسطحی ، آموزش عالی ، سیاست گذاری ، فرآیند بولونیا ، استقلال دانشگاهی ، پاسخگویی ، جهانی شدن