طراحی مدل «کلاس معکوس» (Flipped Classroom) در مدارس مناطق محروم: چالش ها و فرصت ها

مدل «کلاس معکوس» (Flipped Classroom) به عنوان یکی از رویکردهای نوین یادگیری ترکیبی، با جابه جایی ارکان سنتی آموزش (ارائه محتوا در خانه و انجام تمرین در کلاس)، پتانسیل بالایی در ارتقای عدالت آموزشی و شخصی سازی یادگیری دارد. با این حال، پیاده سازی این مدل در مدارس مناطق محروم با چالش های ساختاری، فرهنگی و زیرساختی پیچیده ای روبروست. پژوهش حاضر با هدف واکاوی چالش ها و فرصت های طراحی و اجرای کلاس معکوس در این مناطق، به روش مروری و با تحلیل اسناد و پیشینه های پژوهشی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که «شکاف دیجیتال»، «عدم دسترسی به اینترنت پایدار»، «پایین بودن سواد رسانه ای والدین» و «کمبود تجهیزات هوشمند»، بزرگ ترین موانع اجرایی هستند. از سوی دیگر، فرصت هایی نظیر «افزایش زمان تعامل معلم با دانش آموز در کلاس»، «امکان بازبینی مکرر محتوا توسط دانش آموزان دیرآموز» و «کاهش اتکا به تدریس مستقیم در مناطق دارای کمبود معلم متخصص»، از جمله مزایای این طرح محسوب می شوند. در نهایت، این مقاله مدل های جایگزینی نظیر «معکوس سازی در داخل مدرسه» (In-Class Flipped) و استفاده از محتواهای آفلاین را به عنوان راهکارهای بومی سازی شده برای مناطق محروم پیشنهاد می دهد تا از تعمیق نابرابری آموزشی جلوگیری شود.

کلیدواژه ها:

کلاس معکوس ، مناطق محروم ، عدالت آموزشی ، یادگیری ترکیبی ، شکاف دیجیتال ، تکنولوژی آموزشی