تحلیل چندعاملی خشونت و پرخاشگری دانش آموزان؛ ترکیب نقش خانواده، مدرسه، شبکه های اجتماعی و هویت فرد

خشونت و پرخاشگری دانش آموزان به عنوان یکی از پیچیده ترین و نگران کننده ترین چالش های نظام های آموزشی معاصر، صرفا یک مسئله رفتاری ساده یا پیامدی گذرا از دوران رشد تلقی نمی شود، بلکه پدیده ای چندبعدی و چندعاملی است که در بستر تعامل متقابل عوامل فردی، خانوادگی، مدرسه ای و اجتماعی شکل می گیرد. در دهه های اخیر، افزایش جلوه های متنوع پرخاشگری در محیط های آموزشی از خشونت کلامی و رفتاری گرفته تا قلدری، تخریب اموال و حتی خشونت نمادین در فضای مجازی توجه پژوهشگران، سیاست گذاران آموزشی و متخصصان علوم تربیتی و روان شناسی را به خود معطوف ساخته است. این مسئله نه تنها کیفیت یادگیری و سلامت روان دانش آموزان را تحت تاثیر قرار می دهد، بلکه فضای امن و تربیتی مدرسه را نیز با تهدید مواجه کرده و پیامدهای بلندمدتی برای جامعه به همراه دارد.تحلیل خشونت دانش آموزان بدون در نظر گرفتن زمینه های خانوادگی، اجتماعی و فرهنگی، تحلیلی ناقص و تقلیل گرایانه خواهد بود. خانواده به عنوان نخستین نهاد اجتماعی کننده، نقشی بنیادین در شکل گیری الگوهای هیجانی، رفتاری و ارتباطی کودک ایفا می کند. سبک های فرزندپروری، کیفیت روابط عاطفی والد–فرزند، شیوه های اعمال انضباط، میزان نظارت و حمایت عاطفی، و نیز تجربه های تنش زا مانند تعارضات خانوادگی، فقر، طلاق یا خشونت خانگی، همگی می توانند زمینه ساز بروز یا تشدید رفتارهای پرخاشگرانه در دانش آموزان شوند. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به تحلیل چندعاملی خشونت و پرخاشگری دانش آموزان؛ ترکیب نقش خانواده، مدرسه، شبکه های اجتماعی و هویت فر پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که خشونت و پرخاشگری دانش آموزان پدیده ای چندعاملی است که تحت تاثیر همزمان ساختار خانواده، سبک های فرزندپروری، محیط مدرسه، تعاملات دیجیتال در شبکه های اجتماعی و وضعیت هویت و عزت نفس فرد شکل می گیرد و تنها با رویکردی جامع و هم زمان در این زمینه ها می توان آن را کاهش داد.

کلیدواژه ها:

خشونت ، پرخاشگری ، خانواده ، مدرسه ، شبکه اجتماعی