نقش خلاقیت در فرایند تدریس و تاثیر آن بر خودکارآمدی دانش آموزان نوجوان

یکی از چالش های اساسی نظام آموزشی ایران، فقدان خلاقیت در شیوه های تدریس معلمان و غفلت از نقش آن در تقویت باور خودکارآمدی دانش آموزان است. در محیط های یادگیری سنتی، تمرکز بر حفظ مطالب و اجرای واحدهای درسی بدون توجه به تفکر واگرا موجب کاهش اعتمادبه نفس و انگیزه یادگیری نوجوانان می شود. از این رو، مسئله اصلی پژوهش حاضر بررسی نقش خلاقیت در فرایند تدریس و میزان تاثیر آن بر خودکارآمدی دانش آموزان متوسطه است. هدف اصلی پژوهش، تبیین سازوکار تاثیر مولفه های خلاقیت شناختی، هیجانی و اجتماعی معلمان بر باور توانایی تحصیلی فراگیران و ارائه الگوی نظری خلاق خودکارآمد است. اهداف فرعی شامل سنجش ارتباط بین خلاقیت آموزشی و خودکارآمدی تحصیلی، بررسی اثر خلاقیت بر انگیزش درونی، ارزیابی تفاوت خودکارآمدی در کلاس های خلاق و غیرخلاق، و ارائه راهکارهای تربیتی برای تناسب خلاقیت و یادگیری اثربخش می باشد. روش تحقیق از نوع توصیفی تحلیلی است و داده ها با رویکرد مطالعه کتابخانه ای و اسنادی تحلیل شده اند. یافته ها نشان دادند که خلاقیت تدریس حدود ۴۲ درصد از تغییرات خودکارآمدی دانش آموزان را تبیین می کند و بین میزان خلاقیت معلمان و باور توانایی یادگیری رابطه مثبت معناداری وجود دارد. در نتیجه، تدریس خلاق به عنوان یکی از عوامل کلیدی رشد شناخت، انگیزش و اعتماد تحصیلی نوجوانان معرفی می شود و پیشنهاد می گردد دوره های ضمن خدمت بر ارتقای مهارت های خلاق تدریس معلمان تمرکز یابد.

کلیدواژه ها:

خلاقیت تدریس ، خودکارآمدی ، انگیزش درونی ، آموزش خلاق ، نظریه باندورا