نقش الگوهای رفتاری معلم در شکل گیری شخصیت دانش آموز

شکل گیری شخصیت دانش آموزان فرایندی چندبعدی و پویا است که تحت تاثیر عوامل متعددی از جمله محیط خانواده، ساختار اجتماعی و به ویژه رفتارهای معلمان قرار دارد. معلم در ساختار مدرسه نه تنها نقش انتقال دهنده دانش، بلکه الگوی رفتاری و اخلاقی دانش آموزان است. بر اساس نظریه های یادگیری اجتماعی و الگوگیری، بخش عمده ای از رشد اجتماعی، هیجانی و اخلاقی دانش آموزان از طریق مشاهده و تقلید رفتارهای معلم صورت می گیرد. مطالعات نشان می دهد که نحوه ارتباط معلم، شیوه مدیریت هیجان، رعایت عدالت، مسئولیت پذیری، احترام و مهارت های ارتباطی او، به طور مستقیم و غیرمستقیم در شبکه معنایی و رفتاری دانش آموزان تثبیت می شود و در بلندمدت بر هویت فردی و اجتماعی آنان اثر می گذارد. همچنین، خلق وخو و ویژگی های شخصیتی معلم، میزان ثبات رفتاری، صلاحیت حرفه ای و کیفیت رابطه او با دانش آموزان، از جمله عوامل تقویت کننده یا تضعیف کننده نقش الگویی او به شمار می روند. یافته های پژوهش های مختلف تاکید می کند که رفتارهای مثبت و حرفه ای معلمان موجب افزایش خودکارآمدی، انگیزش تحصیلی، تنظیم هیجان و تقویت مهارت های اجتماعی دانش آموزان می شود؛ درحالی که رفتارهای متناقض، پرخاشگری، تبعیض یا بی عدالتی می تواند آثار مخربی بر عزت نفس، نگرش تحصیلی و یکپارچگی شخصیت آنان ایجاد کند. نتیجه کلی این است که تقویت نقش الگویی معلمان از طریق آموزش های حرفه ای، خودآگاهی رفتاری و اصلاح محیط مدرسه می تواند به بهبود کیفیت تربیت و رشد همه جانبه دانش آموزان منجر شود.

کلیدواژه ها:

الگوهای رفتاری معلم ، شخصیت دانش آموز ، یادگیری اجتماعی ، الگوگیری