مدرسه به مثابه موتور تحول نظام آموزشی: واکاوی سازوکارهای عملیاتی سازی گفتمان تحول خواه سند تحول بنیادین در سطح مدرسه

پژوهش حاضر با هدف بررسی سازوکارهای اجرایی مدارس در جهت تحقق اهداف سند تحول بنیادین انجام شده است. سند تحول بنیادین به عنوان نقشه راه کلان آموزش وپرورش، مدرسه را کانون تحول و عامل اصلی تحقق اهداف تربیتی معرفی می کند، اما گذار از سطح اسناد فرادستی به سطح اجرا همواره با چالش های ساختاری، انسانی و مدیریتی مواجه بوده است. این پژوهش با رویکرد توصیفی تحلیلی، به واکاوی عواملی می پردازد که می توانند امکان عملیاتی سازی اهداف سند در سطح مدرسه را فراهم یا محدود کنند؛ از جمله نقش مدیر، فرهنگ مدرسه، توانمندی معلمان، اختیارات مدرسه، نظام نظارت و ارزیابی، و کیفیت برنامه ریزی محلی. یافته ها نشان می دهد که تحقق اهداف سند تحول مستلزم شکل گیری مجموعه ای هماهنگ از سازوکارهای مدیریتی، تربیتی و مشارکتی است که بتوانند پیوندی میان گفتمان نظری سند و واقعیت های میدانی مدرسه برقرار کنند. بر اساس نتایج، برای عبور از وضعیت موجود و دستیابی به مدرسه متحول، باید رویکرد مدرسه محور، توانمندسازی منابع انسانی و بازنگری در شیوه های اداره مدرسه در اولویت قرار گیرد.پژوهش نتیجه می گیرد که اجرای موفق سند تحول، بدون ارتقای توان اجرایی مدارس و فراهم کردن اختیارات واقعی برای مدیریت آموزشی امکان پذیر نیست.

کلیدواژه ها:

سند تحول بنیادین ، مدرسه محوری ، مدیریت آموزشی ، اجرای برنامه درسی ، تحول آموزشی ، اجراپذیری سیاست.