نقش بازی های گروهی در تقویت مهارت های ارتباطی دانش آموزان دبستانی

آموزش و پرورش در دوره ابتدایی نقشی اساسی در شکل گیری شخصیت، مهارت های ارتباطی و موفقیت تحصیلی کودکان دارد. یکی از چالش های مهم این دوره، اختلال یادگیری خاص و آسیب های شنوایی است که علاوه بر مشکلات تحصیلی، پیامدهای اجتماعی و هیجانی گسترده ای همچون کاهش اعتمادبه نفس، اضطراب و ضعف در روابط بین فردی به همراه دارد. پژوهش های پیشین نشان داده اند که بازی درمانی گروهی و فعالیت های حرکتی هدفمند می توانند به عنوان مداخلاتی موثر در ارتقای مهارت های اجتماعی، بهبود عملکرد حافظه و افزایش پذیرش اجتماعی کودکان با نیازهای ویژه عمل کنند. پژوهش حاضر یک مطالعه مروری نظام مند و تحلیلی است که با هدف بررسی اثربخشی بازی درمانی گروهی بر مهارت های اجتماعی (همکاری، ابراز وجود، خویشتن داری)، عملکرد شناختی (حافظه دیداری و شنیداری) و پذیرش اجتماعی دانش آموزان دارای اختلال یادگیری و آسیب های شنوایی انجام شد. جامعه پژوهش شامل مقالات علمی–پژوهشی، پایان نامه ها و گزارش های علمی منتشرشده در بازه زمانی ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ بود که از پایگاه های معتبر داخلی و خارجی استخراج شدند. انتخاب منابع بر اساس الگوی PRISMA و با معیارهای ورود و خروج مشخص صورت گرفت. داده ها پس از استخراج در قالب جداول مقایسه ای سازمان دهی و با روش تحلیل محتوای کیفی و موضوعی بررسی شدند. یافته ها نشان دادند که بازی درمانی گروهی به طور معناداری موجب ارتقای مهارت های اجتماعی، بهبود حافظه کوتاه مدت دیداری و شنیداری، افزایش پذیرش اجتماعی و کاهش مشکلات رفتاری در کودکان با نیازهای ویژه می شود. همچنین، اثرات مثبت این مداخلات در برخی پژوهش ها در پیگیری های طولانی مدت نیز پایدار گزارش شده است. در مجموع، نتایج این مطالعه نشان می دهد که بازی درمانی گروهی ابزاری کارآمد و چندبعدی برای ارتقای رشد اجتماعی، شناختی و هیجانی کودکان است. این یافته ها می تواند راهنمایی ارزشمند برای معلمان، مشاوران، درمانگران و سیاست گذاران آموزشی باشد تا با طراحی برنامه های جامع تر، کیفیت زندگی تحصیلی و اجتماعی دانش آموزان با نیازهای ویژه را ارتقا دهند.

کلیدواژه ها:

بازی درمانی گروهی ، مهارت های اجتماعی ، حافظه کوتاه مدت ، پذیرش اجتماعی ، اختلال یادگیری خاص ، آسیب شنوایی