از برنامه درسی محتوا محور تا آموزش مبتنی بر شایستگی : نقش معلم پژوهنده در تحول آموزشی

تحولات شتابان اجتماعی، فناورانه و حرفه ای در قرن بیست ویکم، نظام های آموزشی را با چالش های نوینی مواجه ساخته و کارآمدی برنامه های درسی محتوامحور را به طور جدی زیر سوال برده است. در چنین شرایطی، آموزش مبتنی بر شایستگی به عنوان رویکردی تحول آفرین، بر پرورش مجموعه ای یکپارچه از دانش، مهارت و نگرش تاکید دارد و می تواند زمینه ساز تربیت یادگیرندگانی توانمند و انعطاف پذیر باشد. تحقق این رویکرد، مستلزم ایفای نقشی فعال و پژوهش محور از سوی معلمان است؛ معلمانی که نه تنها مجری برنامه های درسی، بلکه پژوهشگرانی تامل گر در فرایند یاددهی – یادگیری به شمار می آیند. پژوهش حاضر با رویکردی ترکیبی و با هدف تبیین نقش معلم پژوهنده در گذار از برنامه درسی محتوامحور به آموزش مبتنی بر شایستگی انجام شده است. در بخش نخست، با بهره گیری از تحلیل اسنادی، مبانی نظری و پیشینه پژوهش های مرتبط بررسی شد و در بخش دوم، یک اقدام پژوهی معلم محور برای طراحی و اجرای فعالیت های شایستگی محور مورد تحلیل قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان داد که مشارکت فعال معلمان در فرایند پژوهش و بازاندیشی حرفه ای، منجر به بهبود کیفیت یاددهی–یادگیری، ارتقای شایستگی های حرفه ای معلمان و افزایش مشارکت و یادگیری معنادار دانش آموزان می شود. نتایج این پژوهش بر ضرورت تقویت رویکرد معلم پژوهنده و نهادینه سازی آموزش مبتنی بر شایستگی به عنوان راهبردی موثر برای تحول آموزشی و توسعه حرفه ای معلمان تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

آموزش مبتنی بر شایستگی ، معلم پژوهنده ، برنامه درسی ، اقدام پژوهی ، تحول آموزشی