تحلیل نقش معلم به عنوان الگوی رفتاری و ارزشی برای دانش آموزان

نقش معلم در نظام آموزشی تنها به آموزش مفاهیم علمی و انتقال دانش محدود نمی شود، بلکه او در جایگاه یکی از مهم ترین و تاثیرگذارترین الگوهای رفتاری و ارزشی برای دانش آموزان قرار دارد. معلم در نگاه بسیاری از دانش آموزان، نه فقط یک آموزگار بلکه الگویی زنده از انسان متعهد، دانا، مهربان و منضبط است؛ شخصی که کنش ها، گفتار، نگرش ها و تصمیم های او می تواند به طور مستقیم بر شکل گیری شخصیت، باورها و ارزش های دانش آموزان اثر بگذارد. در واقع، در فرایند تربیت، بیش از آنکه گفته های معلم تاثیرگذار باشد، نحوه رفتار و تعامل او با شاگردان، همکاران و محیط اطراف نقش تعیین کننده دارد. انسان در دوران کودکی و نوجوانی بیش از هر زمان دیگری نیازمند الگو است، و مدرسه به عنوان دومین نهاد تربیتی پس از خانواده، مهم ترین عرصه ای است که دانش آموزان در آن به جست وجوی الگوهای رفتاری می پردازند؛ در این میان، معلم نخستین فردی است که این نقش را به صورت عینی و مداوم بر عهده می گیرد.در فرهنگ تعلیم و تربیت اسلامی و ایرانی نیز، همواره بر نقش معلم به عنوان الگو تاکید ویژه ای شده است. در آموزه های دینی، معلم کسی است که نه تنها علم می آموزد بلکه با رفتار خویش، اخلاق، ایمان، عدالت ورزی و صداقت را آموزش می دهد. امام علی (ع) در نهج البلاغه، معلم را وارث انبیا می داند، و این تعبیر نشان می دهد که مسئولیت او فراتر از آموزش مهارت های علمی است و به هدایت فکری و اخلاقی نسل آینده مربوط می شود. از دیدگاه روان شناسی تربیتی نیز، فرایند یادگیری اجتماعی که توسط آلبرت بندورا مطرح شده، نشان می دهد که بخش بزرگی از یادگیری انسان از طریق مشاهده و تقلید از الگوهای رفتاری شکل می گیرد.در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به تحلیل نقش معلم به عنوان الگوی رفتاری و ارزشی برای دانش آموزان پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که نقش معلم به عنوان الگوی رفتاری و ارزشی، بنیادی ترین عنصر در شکل گیری شخصیت و ارزش های اخلاقی دانش آموزان است که با رفتار، گفتار و منش خود مسیر رشد اجتماعی و هیجانی آن ها را هدایت می کند و بر تداوم فرهنگ انسانی در جامعه تاثیرگذار است. تقویت این نقش، کلید تربیت نسلی مسئول، آگاه و ارزش مدار برای آینده ای بهتر است.

کلیدواژه ها:

الگو ، رفتار ، دانش آموزان