ارزشیابی مهارت اجتماعی در محیط مدرسه

پژوهش حاضر با هدف ارزشیابی مهارت های اجتماعی در محیط مدرسه و طراحی الگویی علمی و بومی برای سنجش این مهارت ها در میان دانش آموزان دوره های مختلف تحصیلی انجام شد. مساله اصلی تحقیق از خلا موجود در نظام آموزشی ایران ناشی می شود؛ به گونه ای که علی رغم تاکید اسناد بالادستی بر پرورش اجتماعی، هنوز ابزار و روش منسجمی برای سنجش میزان همدلی، همکاری، مسئولیت پذیری، خودکنترلی و حل مسئله اجتماعی در مدارس وجود ندارد. بدین منظور پژوهش به روش توصیفی–پیمایشی و با ماهیت کاربردی اجرا گردید. جامعه آماری شامل دانش آموزان، معلمان و مدیران مدارس دولتی شهر تهران بود که با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شده اند. برای گردآوری داده ها از نسخه بومی شده پرسش نامه مهارت های اجتماعی ماتسون و ابزار جدید طراحی شده بر اساس پنج مولفه ی اصلی استفاده شد. یافته ها نشان داد ابزار جدید دارای روایی و پایایی مطلوب (α=۰.۸۷، KMO=۰.۹۱) است و مجموعا ۷۲ درصد از واریانس کل مهارت اجتماعی را تبیین می کند. همچنین میانگین سطح مهارت اجتماعی در دانش آموزان بر اساس جنسیت و پایه تحصیلی متفاوت بود و دختران نمرات بالاتری در همدلی و همکاری کسب کردند. در نهایت، نتایج نشان داد که نقش معلم، محیط فرهنگی مدرسه و میزان مشارکت دانش آموزان در تصمیم گیری های گروهی سه عامل اساسی در تقویت مهارت های اجتماعی اند. استفاده از ابزار بومی طراحی شده (SSEI) می تواند مبنای دقیق و علمی برای برنامه ریزی و ارزشیابی تربیت اجتماعی در مدارس ایران فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

مهارت اجتماعی ، ارزشیابی ، محیط مدرسه ، همدلی ، خودکنترلی ، مسئولیت پذیری ، آموزش تربیتی