نقش بازخورد سازنده و ارزشیابی توصیفی در ارتقای خودکارآمدی دانش آموزان ابتدایی

در سال های اخیر، نظام آموزش ابتدایی ایران به سوی رویکردهای نوین ارزشیابی و یادگیری، از جمله ارزشیابی توصیفی و بازخورد سازنده حرکت کرده است. با وجود این، هنوز چگونگی تاثیر این دو مولفه بر خودکارآمدی تحصیلی دانش آموزان به صورت جامع بررسی نشده است. ازاین رو، پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش بازخورد سازنده و ارزشیابی توصیفی در ارتقای مولفه های شناختی، هیجانی و انگیزشی خودکارآمدی دانش آموزان ابتدایی انجام گرفت. روش پژوهش از نوع توصیفی–همبستگی بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان پایه های چهارم تا ششم ابتدایی و نمونه به صورت نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شد. ابزار جمع آوری داده ها شامل پرسشنامه بازخورد سازنده، مقیاس ارزشیابی توصیفی و پرسشنامه خودکارآمدی شرر بود. داده ها از طریق ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه تحلیل شد. یافته ها نشان داد بین بازخورد سازنده و مولفه های مختلف خودکارآمدی رابطه ای مثبت و معنادار وجود دارد، به ویژه مولفه «راهنمایی برای پیشرفت» بیشترین سهم را در پیش بینی خودکارآمدی داشت. همچنین ارزشیابی توصیفی با تقویت هیجانات مثبت و انگیزش درونی، منجر به ارتقای احساس شایستگی دانش آموزان شد. تحلیل مدل ساختاری نشان داد این دو متغیر در کنار هم ۶۴٪ از تغییرپذیری خودکارآمدی کلی را تبیین می کنند. بنابراین، تاکید بر بازخورد توصیفی و کیفی به جای نمره دهی صرف، می تواند مسیر آموزش ابتدایی را از ارزشیابی قضاوت محور به یادگیری رشد محور هدایت کند.

کلیدواژه ها:

بازخورد سازنده ، ارزشیابی توصیفی ، خودکارآمدی تحصیلی ، انگیزش یادگیری ، آموزش ابتدایی