نقش آموزش سوادهیجانی در پیشگیری ازخشونت در مدارس ابتدایی

افزایش رفتارهای خشونت آمیز در محیط های آموزشی به ویژه در میان دانش آموزان دوره ابتدایی، یکی از چالش های جدی نظام تعلیم وتربیت است که پیامدهای اجتماعی و هیجانی گسترده ای در پی دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش آموزش سواد هیجانی در پیشگیری از خشونت در مدارس ابتدایی انجام گرفت. روش پژوهش از نوع شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون – پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل ۶۰ دانش آموز پایه های چهارم و پنجم بود که به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه های استاندارد پرخاشگری باس و پری (۱۹۹۲) و سواد هیجانی شات (۱۹۹۸) بود و داده ها با استفاده از آزمون های ANCOVA و رگرسیون چندگانه تحلیل شدند. نتایج نشان داد آموزش سواد هیجانی باعث کاهش معنادار پرخاشگری کلامی (F(۱,۵۷)=۱۸.۴۶, p<۰.۰۰۱) و جسمی (F(۱,۵۷)=۲۰.۷۲, p<۰.۰۰۱) و افزایش همدلی و ارتباط موثر گردید. همچنین، تنظیم هیجان قوی ترین پیش بینی کننده ی کاهش خشونت بود (β=–۰.۵۴). تحلیل عاملی اکتشافی منجر به ارائه الگوی تلفیقی سه سطحی ادغام سواد هیجانی در برنامه درسی شد که ۶۲٪ از واریانس مولفه های هیجانی را تبیین کرد (CFI=۰.۹۱، RMSEA=۰.۰۶). بر اساس یافته ها، آموزش سواد هیجانی می تواند به عنوان راهکاری بنیادین برای ایجاد محیط های ایمن، همدلانه و عاری از خشونت در مدارس ابتدایی به کار رود.

کلیدواژه ها:

سواد هیجانی ، خشونت مدرسه ای ، تنظیم هیجان ، آموزش ابتدایی ، پیشگیری تربیتی