پرورش تفکر انتقادی و سواد دیجیتال اخلاق مدارگرد دانش آموزان به کمک ابزارهای هوش مصنوعی

گسترش روزافزون فناوری های نوین، به ویژه ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی، تغییرات چشمگیری در فرایندهای آموزشی و شیوه های یادگیری ایجاد کرده است. بهره گیری از این فناوری ها در محیط های آموزشی، فرصت های جدیدی برای ارتقای کیفیت یادگیری، شخصی سازی آموزش، دسترسی سریع به اطلاعات و افزایش تعامل دانش آموزان فراهم کرده است؛ با این حال، استفاده ناآگاهانه و غیرمسئولانه از آن ها می تواند پیامدهایی همچون کاهش استقلال فکری، پذیرش بدون تحلیل اطلاعات، ضعف در مهارت ارزیابی منابع و بروز مسائل اخلاقی در فضای دیجیتال را به همراه داشته باشد. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش ابزارهای هوش مصنوعی در پرورش تفکر انتقادی و سواد دیجیتال اخلاق مدار دانش آموزان است.این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مطالعه کتابخانه ای انجام شده است. داده های پژوهش از طریق بررسی منابع علمی، کتاب ها، مقالات و پژوهش های مرتبط با هوش مصنوعی، تفکر انتقادی و سواد دیجیتال اخلاق مدار گردآوری و مورد تحلیل قرار گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که ابزارهای هوش مصنوعی در صورت استفاده هدفمند و هدایت شده می توانند زمینه تقویت مهارت هایی همچون تحلیل اطلاعات، ارزیابی اعتبار منابع، حل مسئله، استدلال منطقی و یادگیری خودتنظیم را در دانش آموزان فراهم کنند. همچنین، این فناوری می تواند با ایجاد فرصت های یادگیری تعاملی و شخصی سازی شده، نقش موثری در افزایش مشارکت و انگیزه یادگیری ایفا نماید.نتایج بررسی ها همچنین نشان می دهد که اثربخشی هوش مصنوعی در آموزش، وابسته به میزان برخورداری دانش آموزان و معلمان از سواد دیجیتال اخلاق مدار است. آموزش اصولی استفاده از هوش مصنوعی، توجه به حفظ حریم خصوصی، رعایت حقوق مالکیت فکری، تشخیص اطلاعات نادرست، مسئولیت پذیری در تولید و انتشار محتوا و ارزیابی انتقادی خروجی های هوش مصنوعی، از الزامات اساسی بهره گیری صحیح از این فناوری محسوب می شود. بر این اساس، می توان نتیجه گرفت که هوش مصنوعی زمانی می تواند به ارتقای نظام آموزشی کمک کند که در کنار توسعه مهارت های فناورانه، به پرورش تفکر انتقادی و ارزش های اخلاقی در دانش آموزان نیز توجه شود