نقش فناوری های مبتنی بر هوش مصنوعی در ارتقای کیفیت و اثربخشی مدیریت مدارس ابتدایی

چکیدههوش مصنوعی به عنوان یکی از دستاوردهای شاخص عصر دیجیتال، دامنه نفوذ خود را به نظام های آموزشی گشوده و مدیریت مدارس را نیز در مسیر تحول قرار داده است. پژوهش حاضر که به روش مروری نظام مند و با بررسی منابع معتبر علمی منتشر شده در بازه زمانی ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶ انجام شده، در پی تبیین نقش این فناوری در ارتقای کیفیت و اثربخشی مدیریت مدارس ابتدایی است. یافته ها نشان می دهد که هوش مصنوعی با فراهم آوردن امکان تحلیل داده های گسترده و پیش بینی کننده، خودکارسازی فرایندهای اداری و کاهش بار کاری مدیران، شخصی سازی مسیر یادگیری برای دانش آموزان و تسهیل ارتباط نظام مند با اولیا و جامعه، ظرفیت های چشمگیری برای بهبود عملکرد مدیریتی در مدارس ابتدایی ایجاد کرده است. با این وجود، کاربست موفق این فناوری با موانع جدی از جمله نبود زیرساخت های فنی مناسب، ضعف در شایستگی های دیجیتال مدیران و معلمان، چالش های اخلاقی مرتبط با حریم خصوصی و سوگیری الگوریتم ها، و نبود چارچوب های قانونی و سیاستی روشن روبه روست. به نظر می رسد تحقق وعده های هوش مصنوعی در مدیریت مدارس ابتدایی، مستلزم اتخاذ رویکردی جامع، متوازن و انسان محور است که ضمن توسعه زیرساخت ها و توانمندسازی نیروی انسانی، با تدوین چارچوب های اخلاقی و نظارتی، از افتادن در دام فناوری زدگی صرف جلوگیری کند. مقاله حاضر با ارائه تصویری روشن از جایگاه کنونی هوش مصنوعی در مدیریت مدارس ابتدایی، راه را برای پژوهش های آتی و اقدامات عملی در این عرصه هموار می سازد.واژگان کلیدی: هوش مصنوعی، مدیریت آموزشی، مدارس ابتدایی، رهبری دیجیتال، اثربخشی سازمانی.