«واکاوی نقش سرپرست بخش در استقرار اثربخش ارزشیابی هنر جویان مبتنی بر شایستگی (CBT) در هنرستان های فنی وحرفه ای و کار دانش»

هدف: ارزشیابی مبتنی بر شایستگی (Competency-Based Training/Assessment: CBT) در هنرستان های فنی وحرفه ای، به ویژه در رشته های هنری، نیازمند هم راستاسازی میان برنامه درسی، فعالیت های آموزشی–عملی و معیارهای سنجش است. سرپرست بخش به عنوان رابط میان مدیریت هنرستان، مربیان و هنرجویان، در طراحی، اجرا، پایش و بهبود این نظام نقشی کلیدی دارد. پژوهش حاضر با هدف واکاوی نقش سرپرست بخش در استقرار اثربخش ارزشیابی شایستگی محور هنرجویان انجام شد.روش: این مطالعه از نوع کاربردی و با رویکرد توصیفی–تحلیلی (و در صورت انجام میدانی: کیفی با مصاحبه و مشاهده، یا ترکیبی) بود. جامعه شامل سرپرستان بخش، مربیان و مدیران هنرستان های فنی وحرفه ای (رشته های هنری) و اسناد و مقررات مرتبط با آموزش هنر و ارزشیابی شایستگی محور بود. برای گردآوری داده از ابزارهایی مانند مصاحبه نیمه ساختاریافته، چک لیست مشاهده ای فرایند ارزشیابی و تحلیل محتوای اسناد استفاده شد. تحلیل داده ها با روش های مناسب کیفی (مثلا تحلیل موضوعی) یا آمیخته انجام گرفت.یافته ها (چارچوب مفهومی): نتایج نشان داد نقش سرپرست بخش در استقرار CBT در چند محور متمرکز است: (۱) رهبری آموزشی و هم سوسازی مربیان حول شایستگی های مصوب و روبریک های ارزشیابی؛ (۲) طراحی و استانداردسازی ابزارهای ارزشیابی (عملکردی، پورتفولیو، ارزشیابی حین کار و بازخورد) متناسب با ماهیت هنری؛ (۳) نظارت بر اجرای عادلانه و معتبر ارزشیابی و کاهش سوگیری در قضاوت؛ (۴) توسعه حرفه ای مربیان در زمینه سنجش شایستگی و ارائه بازخورد سازنده؛ (۵) ارتباط با مدیریت هنرستان برای تامین منابع، زمان بندی کارگاهی و سیاست های پشتیبان؛ و (۶) پایش، تجزیه نتایج و بهبود مستمر نظام ارزشیابی. موانع اجرایی شامل ابهام در شاخص های شایستگی، کمبود زمان، نبود الگوی واحد ارزشیابی هنری و فشار نمره محوری بود.نتیجه گیری: استقرار اثربخش CBT در هنرستان های هنری بدون نقش فعال، آگاهانه و نظام مند سرپرست بخش محقق نمی شود. تدوین نقشه راه اجرایی، توانمندسازی سرپرستان و هم افزایی میان ارزشیابی شایستگی، آموزش عملی و فرهنگ بازخورد، پیش شرط ارتقای کیفیت یادگیری و مهارت آموزی هنرجویان است.کلیدواژه های چکیده (در متن): سرپرست بخش؛ ارزشیابی مبتنی بر شایستگی؛ هنرستان فنی وحرفه ای؛ هنرجو؛ استقرار اثربخش.