بررسی شیوه های نوین تدریس تاریخ ادبیات و اثر آن بر انگیزه یادگیری

چکیدهتاریخ ادبیات به عنوان یکی از ارکان اساسی آموزش زبان و ادبیات فارسی، نقش مهمی در انتقال میراث فرهنگی، تقویت هویت ملی و ارتقای شناخت دانش آموزان از اندیشه ها و آثار بزرگان ادب فارسی دارد. با این حال، استفاده از روش های سنتی و حافظه محور در تدریس این درس، در بسیاری از موارد موجب کاهش علاقه، مشارکت و انگیزه یادگیری دانش آموزان شده است. ازاین رو، پژوهش حاضر با هدف بررسی شیوه های نوین تدریس تاریخ ادبیات و اثر آن بر انگیزه یادگیری دانش آموزان انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–همبستگی است. جامعه آماری پژوهش را دانش آموزان دوره متوسطه تشکیل می دهند که نمونه ای از آنان با روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شد. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه شیوه های نوین تدریس و پرسشنامه انگیزه یادگیری بود و داده ها با استفاده از روش های آمار توصیفی و استنباطی تجزیه و تحلیل شدند. یافته های پژوهش نشان داد که استفاده از شیوه های نوین تدریس، از جمله یادگیری مشارکتی، کلاس معکوس، آموزش مبتنی بر پروژه، بازی وارسازی، داستان گویی آموزشی، نمایش و ایفای نقش و بهره گیری از فناوری های نوین آموزشی، تاثیر مثبت و معناداری بر افزایش انگیزه یادگیری دانش آموزان دارد. همچنین این روش ها موجب افزایش مشارکت فعال، تقویت یادگیری عمیق، ارتقای تفکر انتقادی، افزایش خلاقیت، بهبود نگرش نسبت به درس تاریخ ادبیات و ماندگاری بیشتر آموخته ها شدند. نتایج پژوهش بیانگر آن است که هرچه فرآیند تدریس از شیوه های معلم محور و حافظه محور فاصله گرفته و به سمت روش های فعال، تعاملی و دانش آموزمحور حرکت کند، انگیزه یادگیری، کیفیت آموزش و موفقیت تحصیلی دانش آموزان نیز افزایش می یابد. بر این اساس، به معلمان، برنامه ریزان درسی و مسئولان آموزشی پیشنهاد می شود با فراهم کردن زیرساخت های لازم، آموزش معلمان و توسعه فناوری های آموزشی، زمینه به کارگیری گسترده شیوه های نوین تدریس تاریخ ادبیات را در مدارس فراهم سازند تا علاوه بر ارتقای کیفیت آموزش، علاقه دانش آموزان به زبان و ادبیات فارسی و میراث فرهنگی کشور نیز تقویت شود.کلمات کلیدی: تاریخ ادبیات، شیوه های نوین تدریس، انگیزه یادگیری، یادگیری مشارکتی، کلاس معکوس، بازی وارسازی، فناوری های آموزشی، دانش آموزان.