تحلیل موانع دسترسی برابر به فضای مجازی و پیامدهای آن بر عدالت آموزشی

چکیدهپژوهش حاضر با هدف تحلیل جامع موانع دسترسی برابر به فضای مجازی و واکاوی پیامدهای عمیق آن بر عدالت آموزشی در نظام تعلیم و تربیت انجام شده است. روش بررسی در این مطالعه توصیفی تحلیلی با رویکرد کیفی بوده که از طریق گردآوری داده های سندی و کتابخانه ای و تحلیل نظام مند اسناد بالادستی و گزارش های پژوهشی حوزه فناوری آموزشی صورت پذیرفت. مدل تحلیل مطالب در این تحقیق مبتنی بر الگوی تحلیل مضمونی و کدگذاری چندمرحله ای برای شناسایی موانع ساختاری، اقتصادی، فرهنگی و فناورانه دسترسی به شبکه ملی اطلاعات و اینترنت بین المللی استوار بود. یافته های حاصل از روند پژوهش نشان داد که نابرابری در توزیع زیرساخت های ارتباطی، هزینه های بالای تهیه سخت افزارهای هوشمند برای خانواده های کم درآمد و ضعف در سواد دیجیتال معلمان و دانش آموزان مناطق محروم از اصلی ترین موانع این حوزه به شمار می روند. پیامدهای این عدم دسترسی برابر به صورت افت تحصیلی پنهان، افزایش نرخ ترک تحصیل در مناطق حاشیه ای، کاهش انگیزه یادگیری و بازتولید شکاف طبقاتی از طریق توزیع ناعادلانه فرصت های نوین یادگیری متجلی شده است. نتایج پژوهش تایید می کند که تحقق عدالت آموزشی در عصر دیجیتال مستلزم بازنگری در سیاست گذاری های کلان وزارت آموزش و پرورش، توسعه زیرساخت های رایگان اینترنتی در مناطق روستایی و عشایری و ارائه بسته های حمایتی هوشمند به دانش آموزان آسیب پذیر است تا از این طریق امکان بهره مندی همگانی از بسترهای یادگیری الکترونیکی فراهم آید و آسیب های ناشی از محرومیت دیجیتالی به کمترین میزان خود برسد.