تدوین چارچوب شایستگی های دیجیتال معلمان ابتدایی در عصر پسا-دیجیتال با تاکید بر اخلاق الگوریتمیک

عصر پسا-دیجیتال، که در آن فناوری های دیجیتال نه تنها در همه ی ابعاد زندگی بشری نفوذ کرده اند، بلکه به عنوان پیش فرضی بدیهی و گریزناپذیر درک می شوند، تحولی بنیادین در ماهیت آموزش و نقش معلم ایجاد کرده است. این مقاله به روش مروری نظام مند به تدوین چارچوبی نظری برای شایستگی های دیجیتال معلمان ابتدایی در این عصر می پردازد و با تاکیدی ویژه بر «اخلاق الگوریتمیک»، کوشش می کند ابعاد مغفول مانده ی این شایستگی ها را آشکار سازد. یافته ها نشان می دهد که چارچوب های غالب مانند TPACK و DigCompEdu، هرچند در تبیین ابعاد فنی و آموزشی توانمندند، در مواجهه با چالش های بی سابقه ی ناشی از نظام های الگوریتمیک، نظیر سوگیری های داده محور، شفافیت زدایی از فرایندهای تصمیم گیری، و بازتعریف مرزهای عاملیت انسانی و ماشینی، با کاستی های جدی روبه رو هستند. این مقاله با رویکردی میان رشته ای و با بهره گیری از مفاهیم فلسفه ی اخلاق، نظریه ی انتقادی، و مطالعات علم و فناوری، چارچوبی چندبعدی ارائه می دهد که در آن «آگاهی انتقادی-الگوریتمیک»، «عاملیت اخلاقی در مواجهه با نظام های توصیه گر»، «عدالت داده محور»، و «مسئولیت پذیری در قبال پیامدهای اجتماعی فناوری» به عنوان ارکان اساسی شایستگی دیجیتال معلم ابتدایی ترسیم می شوند. چارچوب پیشنهادی بر ضرورت بازاندیشی در برنامه های تربیت معلم، بازطراحی برنامه های درسی، و ایجاد فضاهای تاملی برای گفت وگوی جمعی درباره ی ابعاد اخلاقی و سیاسی فناوری های آموزشی تاکید دارد و راهگشای پژوهش های تجربی آینده در زمینه ی توانمندسازی معلمان برای زیستن در اکوسیستم های آموزشی عمیقا دیجیتال شده خواهد بود.کلیدواژه ها: پسا-دیجیتال، شایستگی دیجیتال معلمان، اخلاق الگوریتمیک، آموزش ابتدایی، عدالت آموزشی، عاملیت معلم.