واکاوی تاثیر پالت رنگی بر انگیزش درونی و فرایند یادگیری تجربی هنرجویان متوسطه دوم

پژوهش حاضر با هدف واکاوی تاثیر پالت های رنگی بر انگیزش درونی و فرایند یادگیری تجربی هنرجویان رشته های هنری در مقطع متوسطه دوم و کاردانش انجام شده است. رنگ ها به عنوان یکی از موثرترین و در دسترس ترین عناصر بصری، نه تنها بر ادراک زیبایی شناختی و کیفیت خلق اثر هنری تاثیر می گذارند، بلکه بر مولفه های بنیادین روانشناختی نظیر انگیزه، هیجانات، توجه، تمرکز و فرایندهای شناختی سطح بالا نیز اثرات عمیق و پایدار دارند. این مقاله با رویکرد مروری-تحلیلی و با بهره گیری از منابع معتبر داخلی و خارجی، ضمن بررسی جامع مبانی نظری مرتبط با روانشناسی رنگ (شامل نظریه های کلاسیک گوته، ایتن و لوشر و نظریه های نوین عصب شناسی رنگ و روانشناسی تکاملی)، به تبیین رابطه میان طیف های رنگی گرم و سرد و نیز ترکیبات رنگی متضاد و هماهنگ با شاخص های چندگانه انگیزش درونی (شامل خودکارآمدی، علاقه ذاتی، احساس شایستگی، خودمختاری و تجربه اوج یا Flow) در هنرجویان پرداخته است. همچنین، نقش پالت های رنگی در تسهیل و بهینه سازی هر یک از مراحل چهارگانه چرخه یادگیری تجربی کلب (تجربه عینی، مشاهده تاملی، مفهوم سازی انتزاعی و آزمایش فعال) به طور نظام مند مورد کنکاش قرار گرفته است. نتایج این پژوهش نشان می دهد که طراحی آگاهانه پالت رنگی در محیط های آموزشی هنری - شامل دیوارها، نورپردازی، ابزارها، مواد مصرفی و محتوای آموزشی - می تواند به عنوان یک راهبرد عملی، کم هزینه و در عین حال بسیار اثربخش برای ارتقای کیفیت یادگیری، افزایش انگیزش درونی و بهبود پیامدهای تحصیلی هنرجویان به کار گرفته شود. مقاله حاضر با ارائه چارچوبی نظری-کاربردی شامل مدل مفهومی، جدول های تحلیلی و سناریوهای عملی، زمینه را برای پژوهش های تجربی و مداخله ای آتی در بستر هنرستان های ایران فراهم می سازد و به معلمان و طراحان آموزشی کمک می کند تا از رنگ به عنوان ابزاری توانمند در خدمت یادگیری عمیق و پایدار بهره گیرند. واژه های کلیدی: روانشناسی رنگ، انگیزش درونی، یادگیری تجربی، پالت رنگی، هنرجویان متوسطه دوم، آموزش هنر، نظریه خودتعیین گری.