مدیر مدرسه؛ معمار فرهنگ تربیتی: تحلیل نقش مدیریت در شکل گیری رفتارهای اخلاقی و مسئولانه دانش آموزان دبستان

چکیدهدوره ابتدایی یکی از مهم ترین مراحل رشد شخصیت، شکل گیری ارزش های اخلاقی و تقویت مسئولیت پذیری اجتماعی کودکان است. در این میان، مدیر مدرسه به عنوان رهبر آموزشی و تربیتی، نقشی فراتر از مدیریت اجرایی بر عهده دارد و با ایجاد فرهنگ مدرسه ای مثبت، می تواند زمینه رشد اخلاقی و رفتاری دانش آموزان را فراهم سازد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش مدیر مدرسه در شکل دهی رفتارهای اخلاقی و مسئولانه دانش آموزان دبستان انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که مدیران مدارس از طریق ایجاد چشم انداز تربیتی روشن، استقرار قوانین عادلانه، ترویج فرهنگ احترام، صداقت، نظم و همکاری، حمایت از فعالیت های پرورشی، تقویت مشارکت دانش آموزان در تصمیم گیری های مدرسه و تعامل موثر با معلمان و خانواده ها، نقش مهمی در پرورش مسئولیت پذیری، خودکنترلی و پایبندی به ارزش های اخلاقی ایفا می کنند. همچنین، الگوسازی رفتاری مدیر، برقراری ارتباط صمیمانه با دانش آموزان، استفاده از شیوه های تشویقی، حل عادلانه تعارض ها و ایجاد محیطی امن، مشارکتی و انگیزه بخش، موجب تقویت احساس تعلق به مدرسه، کاهش رفتارهای ناهنجار و افزایش انضباط درونی دانش آموزان می شود. نتایج پژوهش نشان می دهد که موفقیت مدیران در ایفای نقش تربیتی، نیازمند برخورداری از مهارت های رهبری آموزشی، مدیریت مشارکتی، هوش هیجانی و تعامل مستمر با خانواده ها و جامعه است. ازاین رو، توانمندسازی مدیران مدارس ابتدایی در حوزه رهبری تربیتی و فرهنگ سازی اخلاقی، می تواند نقش موثری در تربیت نسلی مسئول، قانون مدار، اخلاق مدار و آماده ایفای نقش سازنده در جامعه داشته باشد.کلمات کلیدیمدیر مدرسه، رهبری تربیتی، فرهنگ مدرسه، رفتار اخلاقی، مسئولیت پذیری، دانش آموزان دبستان، انضباط دانش آموزی، مدیریت آموزشی، آموزش ابتدایی، تربیت اخلاقی