پیامدها و مبانی ارزش شناختی هوش مصنوعی بر دین داری نوجوانان معاصر

هوش مصنوعی به عنوان یکی از تاثیرگذارترین فناوری های عصر حاضر، دامنه های گوناگون حیات انسانی از جمله حوزه دین و دینداری را دستخوش تحول ساخته است. این مقاله با رویکردی تحلیلی‑توصیفی به بررسی پیامدها و مبانی ارزش شناختی هوش مصنوعی بر دین داری نوجوانان معاصر می پردازد. پرسش اصلی آن است که هوش مصنوعی بر چه مبانی ارزش شناختیای تکیه دارد و این مبانی چه پیامدهایی برای باورها، مناسک و هویت دینی نوجوانان به همراه داشته است. یافته ها نشان می دهد که هوش مصنوعی در سه ساحت انسان شناختی، معرفت شناختی و ارزش شناختی، دینداری نوجوانان را متاثر می سازد: از یکسو با گسترش دسترسی به منابع دینی و شخصی سازی آموزش، فرصت هایی برای تقویت معرفت دینی پدید می آورد؛ از سوی دیگر با تغییر مرجعیت معرفتی، تضعیف نهادهای سنتی دینی و جانشین سازی ارزش های غیردینی، چالش های جدی فراروی دینداری نسل جوان قرار می دهد. نتیجه آنکه هوش مصنوعی نه تنها ابزاری خنثی، بلکه حامل نظام های ارزشی خاصی است که می تواند به دگرگونی بنیادین در سلسله مراتب ارزش های دینی نوجوانان بینجامد؛ ازاین رو، بازاندیشی در مبانی انسان شناختی و ارزش شناختی تعامل با این فناوری، ضرورتی انکارناپذیر برای جوامع دینی معاصر به شمار می آید.کلیدواژگان: هوش مصنوعی، ارزش شناسی، دینداری، نوجوانان، مرجعیت دینی، تربیت دینی.