واکاوی نیازهای آموزشی و تربیتی شاگردان متوسطه اول و دوم با تاکید بر ایجاد محیط مثبت یادگیری

پژوهش حاضر با هدف واکاوی نیازهای آموزشی و تربیتی دانش آموزان دوره متوسطه اول و دوم با تاکید بر ایجاد محیط مثبت یادگیری انجام شده است. دوره متوسطه به دلیل هم زمانی با دوران نوجوانی، یکی از حساس ترین مراحل رشد انسان به شمار می رود و دانش آموزان در این مقطع با تغییرات گسترده شناختی، عاطفی، اجتماعی و اخلاقی روبه رو هستند. ازاین رو، شناخت نیازهای آموزشی و تربیتی آنان و فراهم ساختن محیطی مناسب برای یادگیری، از مهم ترین وظایف نظام آموزش وپرورش محسوب می شود. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش اجرا، توصیفی تحلیلی با رویکرد مروری (کتابخانه ای) است. اطلاعات مورد نیاز از طریق مطالعه کتاب ها، مقالات علمی، پایان نامه ها، اسناد و منابع معتبر فارسی و خارجی گردآوری و با استفاده از روش تحلیل محتوا بررسی شده است. یافته های پژوهش نشان داد که نیازهای دانش آموزان دوره متوسطه تنها به آموزش مفاهیم درسی محدود نیست و ابعادی مانند مهارت های زندگی، تفکر انتقادی، خلاقیت، سواد رسانه ای، مهارت های ارتباطی، مسئولیت پذیری، خودکارآمدی، امنیت روانی، احساس تعلق، احترام، عدالت آموزشی و سلامت روان را نیز دربرمی گیرد. همچنین نتایج نشان داد که محیط مثبت یادگیری با مولفه هایی همچون تعامل موثر معلم و دانش آموز، مدیریت مطلوب کلاس، مشارکت فعال فراگیران، توجه به تفاوت های فردی، حمایت عاطفی، ارزشیابی تکوینی، همکاری خانواده و مدرسه و مدیریت آموزشی کارآمد، نقش موثری در افزایش انگیزش تحصیلی، بهبود عملکرد آموزشی، ارتقای سلامت روان، تقویت مهارت های اجتماعی و رشد همه جانبه شخصیت دانش آموزان دارد. بر اساس نتایج پژوهش، تحقق اهداف آموزشی و تربیتی در مدارس متوسطه مستلزم ایجاد محیط های یادگیری ایمن، مشارکتی، انعطاف پذیر، عدالت محور و یادگیرنده محور است. در چنین محیطی، دانش آموزان علاوه بر کسب دانش، توانایی های فردی و اجتماعی خود را نیز توسعه داده و برای ایفای نقش موثر در جامعه آماده می شوند. ازاین رو، توجه هم زمان به نیازهای آموزشی و تربیتی دانش آموزان و ایجاد محیط مثبت یادگیری، یکی از مهم ترین راهبردهای ارتقای کیفیت نظام تعلیم و تربیت و پرورش نسلی خلاق، مسئولیت پذیر و توانمند به شمار می رود.کلمات کلیدی: نیازهای آموزشی، نیازهای تربیتی، محیط مثبت یادگیری، دانش آموزان دوره متوسطه اول، دانش آموزان دوره متوسطه دوم، انگیزش تحصیلی، سلامت روان، کیفیت آموزش، مدرسه.