توجه ویژه مدیریت برنامه ریزی شهری به پیشگیری از مخاطرات طبیعی

با توجه به موقعیت جغرافیایی و مخاطرات متعدد طبیعی نظیر زلزله و سیل، اکثر مناتطق کشور در معرض تهدیدهای متعددی قرار دارد که پیامدهای آن می تواند به خسارات جانی، مالی و اختلال در نظم اجتماعی منجر گردد. با توجه به وقوع زلزله های مهیبی چون بویین زهرا، طبس، منجیل ورودبار، اردبیل، بیرجند، بم، اهر و بسیاری دیگر بیانگر این موضوع می باشد. نتیجه اتفاقات مذکور، قربانی شدن تعداد زیادی از هموطنان و خسارات مالی سنگین بوده که توجه ویژه به مسئله مخاطرات طبیعی در برنامه های توسعه را ضروری می نماید. برنامه ریزی شهری در رویارویی با بلایای طبیعی، دیگر تنها به معنای واکنش پس از وقوع بحران نیست، بلکه رویکردی پیشگیرانه، نظام مند و چندلایه است که از مرحله شناسایی ریسک و پهنه بندی خطر آغاز می شود و تا طراحی کاربری های زمین، استقرار زیرساخت های مقاوم، ایجاد فضاهای چندمنظوره و مسیرهای تخلیه اضطراری ادامه دارد. این نوع برنامه ریزی بر این اصل استوار است که شهرها نه تنها باید در برابر شوک های ناگهانی همچون زلزله و سیل مقاومت کنند، بلکه ظرفیت سازگاری با شرایط بحرانی و بازیابی سریع کارکردهای خود را نیز داشته باشند. در این راستا برنامه ریزی کاربری زمین به عنوان یکی از مهم ترین ابزارها و در عین حال اهداف برنامه ریزی شهری جایگاهی حیاتی در تحقق مخاطره نگری در فرآیند توسعه شهری داشته و مطالعه و تجربه برای بهبود روش ها و فرآیندهای تحقق آن، مسئله مهم و اولویت مندی برای کاهش خطرپذیری جوامع شهری است.