واکاوی نقش اقامه نماز در تحقق تمدن نوین اسلامی، شکل گیری امت اسلامی و زمینه سازی حکومت مهدوی در اندیشه آیت الله سیدعلی خامنه ای

نماز در منظومه فکری آیت الله سیدعلی خامنه ای صرفا عبادتی فردی و مناسکی عبادی نیست، بلکه نهادی تربیتی، اجتماعی و تمدنی است که می تواند در ساخت انسان مومن، جامعه توحیدی و امت اسلامی نقش آفرینی کند. پژوهش حاضر با هدف واکاوی نقش اقامه نماز در تحقق تمدن نوین اسلامی، شکل گیری امت اسلامی و زمینه سازی حکومت مهدوی در اندیشه آیت الله سیدعلی خامنه ای انجام شده است. روش پژوهش کیفی و از نوع توصیفی تحلیلی است و داده ها با استفاده از مطالعه اسنادی و تحلیل مضمونی بیانات، پیام ها و آثار مرتبط با نماز، مسجد، جامعه اسلامی، تمدن نوین اسلامی و مهدویت گردآوری و تحلیل شده اند. یافته ها نشان می دهد که اقامه نماز از چهار مسیر اصلی در فرایند تمدن سازی اثر می گذارد: تربیت انسان موحد، مسئول و مقاوم؛ تقویت پیوندهای اجتماعی و شکل گیری روحیه امت محور؛ تولید معنویت و اخلاق عمومی به عنوان زیرساخت نرم تمدن؛ و ایجاد آمادگی معرفتی، اخلاقی و اجتماعی برای تحقق جامعه عادلانه مهدوی. نماز جماعت و مسجد، ظرفیت تبدیل ایمان فردی به کنش جمعی و ارزش های توحیدی به سرمایه اجتماعی را دارند. نتیجه پژوهش آن است که در این منظومه فکری، نماز یکی از مهم ترین حلقه های اتصال میان خودسازی، جامعه پردازی و تمدن سازی است و تحقق آرمان مهدوی بدون تربیت انسان های نمازگزار، مومن، عدالت خواه و مسئولیت پذیر قابل تصور نیست. بر این اساس، سیاست گذاری فرهنگی و تربیتی باید نماز را از سطح آموزش مناسک به سطح نظام جامع تربیت دینی و تمدنی ارتقا دهد.

کلیدواژه ها:

نماز ، اقامه نماز ، تمدن نوین اسلامی ، امت اسلامی ، مهدویت ، آیت الله سیدعلی خامنه ای